Qotur xəstəliyi nədir? Əlamətləri, müalicəsi, dərmanı və mazı

Qotur xəstəliyi nədir?

Qotur və ya qoturluq dəridə güclü qaşınma və səpkilərlə müşahidə olunan yoluxucu dəri xəstəliyidir. Tibbdə skabiyes adlandırılan qotur xəstəliyinə Sarcoptes scabiei adlı mikroskopik gənə səbəb olur. Bu gənə dərinin üst qatına daxil olaraq orada yaşayır və nəticədə dəridə qaşınma, qızartı və müxtəlif səpkilər yarana bilir.

Qotur xəstəliyi uşaqlarda və böyüklərdə müşahidə oluna bilər. Xəstəlik şəxsi gigiyenanın zəif olması demək deyil. Qoturluğu olan şəxslə uzunmüddətli yaxın təmas yoluxma üçün kifayət edə bilər.

Qotur əlamətləri digər dəri problemlərinə bənzəyə bildiyi üçün yalnız səpkilərin görünüşünə əsasən diaqnoz qoymaq düzgün deyil. Şübhəli əlamətlər zamanı dermatoloq müayinəsi diaqnozun dəqiqləşdirilməsinə kömək edir.

Qotur xəstəliyi necə yaranır?

Qotur xəstəliyi qotur gənəsinin insandan insana keçməsi nəticəsində yaranır. Yoluxma daha çox uzunmüddətli birbaşa dəri təması zamanı baş verir.

Eyni evdə yaşayan insanlar, ailə üzvləri və yaxın fiziki təmasda olan şəxslər arasında qoturluğun yayılma ehtimalı daha yüksəkdir.

Bəzi hallarda xəstənin istifadə etdiyi yataq dəsti, geyim və dəsmal kimi əşyalar vasitəsilə də yoluxma baş verə bilər. Xüsusilə qabıqlı qoturluq kimi ağır formalarda bu risk daha yüksək ola bilər.

İlk dəfə yoluxan şəxsdə qotur əlamətləri dərhal ortaya çıxmaya bilər. Simptomların görünməsi bir neçə həftə çəkə bilər. Buna baxmayaraq, insan həmin müddətdə xəstəliyi başqasına ötürə bilər.

Qotur xəstəliyinin əlamətləri hansılardır?

Qotur xəstəliyinin əsas əlaməti güclü qaşınmadır. Qaşınmanın gecə saatlarında daha da artması qoturluq üçün xarakterik əlamətlərdən hesab olunur.

Qoturluq zamanı aşağıdakı əlamətlər müşahidə edilə bilər:

Simptomların intensivliyi hər insanda eyni olmaya bilər. Bəzi şəxslərdə səpkilər az olsa da, qaşınma çox güclü ola bilər.

Qotur bədənin harasında olur?

Qotur səpkiləri bədənin müəyyən nahiyələrində daha çox görünür. Yetkin şəxslərdə qoturluq əsasən barmaqların arasında, biləklərdə, dirsəklərdə, qoltuqaltında, bel və qarın nahiyəsində müşahidə edilir.

Qasıq, omba və döş ətrafı da qotur səpkilərinin yarana bildiyi nahiyələr arasındadır.

Uşaqlarda isə səpkilərin yerləşməsi fərqli ola bilər. Körpə və azyaşlı uşaqlarda ovuclarda, ayaqaltında, topuqda və baş dərisində də qoturluq əlamətləri görünə bilər.

Qotur xəstəliyinin şəkilləri necə görünür?

Qotur şəkilləri adətən xırda səpkilər, qabarcıqlar və dəridə incə xətt şəklində izlərlə xarakterizə olunur. Xüsusilə barmaqlar arasındakı səpkilər qoturluq zamanı diqqət çəkə bilər.

Lakin qoturun görünüşü hər insanda eyni olmur. Dərinin rəngi, səpkilərin mərhələsi və qaşıma nəticəsində yaranmış dəyişikliklər görüntünü fərqli edə bilər.

Bundan başqa, allergiya, ekzema, dermatit və həşərat dişləmələri də qotura bənzər səpkilər yarada bilər. Buna görə internetdə qotur şəkillərinə baxaraq özbaşına diaqnoz qoymaq və dərman istifadə etmək tövsiyə edilmir.

Qotur xəstəliyinin diaqnozu necə qoyulur?

Qotur diaqnozu adətən dermatoloq tərəfindən aparılan müayinə əsasında qoyulur. Həkim səpkilərin formasını, yerləşdiyi nahiyələri və qaşınmanın xüsusiyyətlərini qiymətləndirir.

Eyni zamanda xəstədən ailə üzvlərində və ya yaxın təmasda olduğu şəxslərdə oxşar əlamətlərin olub-olmaması soruşula bilər.

Bəzi hallarda diaqnozu dəqiqləşdirmək üçün dermatoskopiya və ya dəridən götürülmüş nümunənin mikroskop altında yoxlanılması lazım ola bilər.

Qotur xəstəliyinin müalicəsi necə aparılır?

Qotur müalicəsi xəstəliyə səbəb olan gənənin aradan qaldırılmasına yönəldilir. Bunun üçün həkim tərəfindən dəriyə tətbiq olunan xüsusi preparatlar və ya bəzi hallarda ağızdan qəbul edilən dərmanlar təyin edilə bilər.

Müalicənin vacib məqamlarından biri yalnız simptomları olan şəxsin deyil, onun yaxın təmasda olduğu insanların da nəzərə alınmasıdır.

Eyni evdə yaşayan şəxslərdə hələ qaşınma başlamasa belə, yoluxma baş vermiş ola bilər. Buna görə dermatoloq müəyyən hallarda yaxın təmasda olan şəxslərin də eyni zamanda müalicəsini tövsiyə edə bilər.

Qotur müalicəsindən sonra qaşınmanın dərhal tam keçməməsi mümkündür. Dəridə yaranmış immun və allergik reaksiyaya görə qaşınma bir neçə həftə davam edə bilər.

Qotur dərmanı hansıdır?

Qotur xəstəliyinin müalicəsində müxtəlif preparatlardan istifadə edilə bilər. Müalicə seçimi xəstənin yaşına, xəstəliyin formasına, səpkilərin yayılma səviyyəsinə və digər sağlamlıq amillərinə görə dəyişir.

Qoturun müalicəsində həkim tərəfindən:

nəzərdən keçirilə bilər.

Bu dərmanların hər biri hər xəstə üçün uyğun deyil. Xüsusilə uşaqlar, hamilə və süd verən qadınlar üçün preparat seçimi mütləq həkim tərəfindən aparılmalıdır.

Qotur mazı necə istifadə olunur?

Qotur mazı dedikdə əsasən dəriyə tətbiq edilən antiparazitar krem və məlhəmlər nəzərdə tutulur.

Qotur üçün istifadə olunan maz və kremlərin yalnız görünən səpkilərin üzərinə çəkilməsi bəzi hallarda kifayət etmir. Həkimin təyin etdiyi preparatdan asılı olaraq vasitənin bədənin daha geniş hissəsinə tətbiqi lazım ola bilər.

Preparatın dəridə nə qədər saxlanılması, neçə dəfə tətbiq edilməsi və müalicənin təkrar olunub-olunmaması istifadə edilən vasitədən asılıdır.

Bu səbəbdən qotur mazını özbaşına istifadə etmək əvəzinə dermatoloqun təyin etdiyi qaydalara əməl etmək vacibdir.

Qoturluq zamanı evdə nələrə diqqət etmək lazımdır?

Qotur xəstəliyinin müalicəsində ev şəraitində görülən tədbirlər də mühüm rol oynayır. Məqsəd yenidən yoluxma və xəstəliyin digər insanlara yayılma ehtimalını azaltmaqdır.

Müalicə müddətində:

məqsədəuyğundur.

Yuyulması mümkün olmayan bəzi əşyaların müəyyən müddət bağlı paketdə saxlanılması da tövsiyə edilə bilər.

Qotur xəstəliyi müalicə olunmasa nə baş verə bilər?

Qotur uzun müddət müalicə edilmədikdə davamlı qaşınma dərinin zədələnməsinə səbəb ola bilər.

İnsan qaşınan nahiyələri tez-tez qaşıdıqda dəridə yaralar yaranır. Bu yaralara bakteriyaların daxil olması nəticəsində əlavə dəri infeksiyası inkişaf edə bilər.

Dəridə irinləmə, güclü qızartı, şişkinlik, ağrı və ya qalın qabıqlar müşahidə olunarsa, dermatoloqa müraciət etmək lazımdır.

Qabıqlı qoturluq isə xəstəliyin daha ağır və çox yoluxucu formasıdır. Bu vəziyyət xüsusi tibbi yanaşma tələb edir.

Qotur xəstəliyi neçə günə keçir?

Qoturun nə qədər müddətdə keçməsi müalicənin düzgün aparılmasından və xəstəliyin vəziyyətindən asılıdır.

Müalicədən sonra xəstəliyə səbəb olan gənələr aradan qaldırılsa da, qaşınma və dəridəki qıcıqlanma bir müddət davam edə bilər. Buna görə müalicədən dərhal sonra qaşınmanın qalması hər zaman xəstəliyin davam etdiyi mənasına gəlmir.

Lakin yeni səpkilər yaranmağa davam edirsə, qaşınma azalmırsa və ya digər ailə üzvlərində də simptomlar başlayırsa, təkrar dermatoloq müayinəsi məqsədəuyğundur.

Qotur xəstəliyindən necə qorunmaq olar?

Qoturluqdan qorunmaq üçün yoluxmuş şəxslə uzunmüddətli yaxın dəri təmasından çəkinmək əsas tədbirlərdən biridir.

Xəstəlik müəyyən edildikdə eyni evdə yaşayan şəxslərin vəziyyətinin qiymətləndirilməsi, istifadə olunan geyim və yataq dəstlərinin təmizlənməsi və müalicənin həkimin göstərişlərinə uyğun aparılması təkrar yoluxma riskini azalda bilər.

Qotur xəstəliyi zamanı həkimə nə vaxt müraciət edilməlidir?

Gecə saatlarında artan güclü qaşınma, barmaqlar arasında səpkilər, dəridə xırda qabarcıqlar və ya qoturluğu olan şəxslə yaxın təmasdan sonra oxşar şikayətlər yaranarsa, dermatoloq müayinəsi tövsiyə olunur.

Qotur xəstəliyinin vaxtında müəyyən edilməsi düzgün müalicəyə başlanmasına və xəstəliyin ətrafdakı insanlara yayılmasının qarşısının alınmasına kömək edə bilər.

Qoturluq və digər dəri xəstəlikləri ilə bağlı şikayətləriniz varsa, Vafa Clinic-in dermatologiya xidmətlərinə müraciət edə bilərsiniz. Mütəxəssis müayinəsi zamanı simptomlar qiymətləndirilir və diaqnoza uyğun müalicə yanaşması müəyyən edilir.