Üzdə qırışların yaranması dərinin təbii yaşlanma prosesinin bir hissəsidir. Lakin qırışların nə zaman ortaya çıxması və nə qədər dərin olması yalnız yaşdan asılı deyil. Günəş şüaları, mimik hərəkətlər, genetika, siqaret, ətraf mühit faktorları, dərinin quruluğu və üz toxumalarında yaşla bağlı dəyişikliklər qırışların formalaşmasına və daha tez nəzərə çarpmasına təsir göstərə bilər.
Dəri yaşlandıqca onun strukturunda bir sıra dəyişikliklər baş verir. Kollagen sintezi azalır, elastin liflərinin funksiyası zəifləyir, dəri daha nazik və quru olur, dərialtı toxumalarda həcm itkisi başlayır. Nəticədə dəri əvvəlki qədər elastik olmur və üz hərəkətləri zamanı yaranan xətlər zamanla daha qalıcı hala gəlir.
DərNet-in üz qırışlarının yaranma mexanizmi haqqında məlumatında yaşlanma, günəş zədələnməsi, əzələ hərəkətləri, genetika, qravitasiya və siqaret kimi faktorların qırışların formalaşmasına təsir etdiyi qeyd olunur.
Dərinin yaşlanması, elastiklik itkisi və digər dəyişikliklərlə bağlı narahatlıqlar zamanı Vəfa Clinic-in dermatologiya xidmətləri vasitəsilə mütəxəssis qiymətləndirməsindən keçmək mümkündür.
Yaş artdıqca üzdə niyə qırışlar yaranır?
Qırışların ən əsas səbəbi dərinin təbii yaşlanmasıdır. Yaş artdıqca dəri əvvəlki struktur və elastikliyini tədricən itirir.
Gənc dəridə kollagen və elastin lifləri dərinin möhkəmliyini, elastikliyini və formaya qayıtmaq qabiliyyətini təmin edir. Yaşlanma ilə birlikdə kollagenin sintezi azalır və mövcud kollagenin parçalanması artır. Elastin liflərində də struktur dəyişiklikləri baş verir. Bunun nəticəsində dəri daha az elastik olur.
DermNet-in kollagen haqqında məlumatında dəri yaşlandıqca kollagen sintezinin azaldığı və kollagen parçalanmasının artdığı göstərilir. Bu dəyişikliklər dərinin dartılma gücünü azaldaraq qırışların formalaşmasına kömək edir.
Yaşla birlikdə dəridəki təbii yağ istehsalı da azala bilər. Nəticədə dəri daha quru və nazik görünür, incə xətlər isə daha aydın nəzərə çarpır. Dərin qatlarda yağ toxumasının azalması da üzün əvvəlki dolğunluğunu itirməsinə və bəzi qırışların daha dərin görünməsinə səbəb ola bilər.
Mayo Clinic-in qırışların yaranma səbəbləri haqqında məlumatında yaşlanma ilə dərinin daha nazik, quru və elastikliyinin daha zəif hala gəlməsinin qırışların yaranmasına təsir etdiyi izah olunur.
Günəş qırışların yaranmasını necə sürətləndirir?
Üzdə qırışların erkən yaranmasının ən mühüm səbəblərindən biri uzunmüddətli ultrabənövşəyi şüalanmadır.
Günəşin UVA və UVB şüaları dəridə müxtəlif bioloji dəyişikliklər yaradır. Xüsusilə uzunmüddətli UV məruz qalması dermisdə kollagen və elastin strukturlarına zərər verərək dərinin möhkəmliyinin və elastikliyinin azalmasına səbəb olur.
Bu proses fotoyaşlanma adlanır. DermNet-in günəş zədələnməsi və solar elastoz haqqında məlumatında xroniki UV təsirinin dəridə elastin liflərinin strukturunu dəyişdirdiyi və qırışlar daxil olmaqla vaxtından əvvəl yaşlanma əlamətlərinə səbəb olduğu qeyd olunur.
Məhz buna görə insanın yaşı ilə dərisinin görünən yaşı həmişə eyni olmur. Uzun illər günəş altında qorunmadan qalan bir insanın dərisində yaşa bağlı qırışlar daha erkən və daha dərin görünə bilər.
Üz günəş şüalarına demək olar ki, hər gün məruz qaldığı üçün fotoyaşlanmanın ən çox nəzərə çarpdığı nahiyələrdən biridir.
Mimiki hərəkətlər qırışları niyə yaradır?
Gülmək, qaşları çatmaq, gözləri qıymaq, təəccüblənmək və digər üz ifadələri zamanı üz əzələləri təkrar-təkrar yığılır.
Gənc dəridə bu hərəkətlərdən sonra dəri əvvəlki vəziyyətinə daha asan qayıdır. Lakin zaman keçdikcə dərinin elastikliyi azaldıqda eyni hərəkətin təkrarlanması dəridə əvvəlcə müvəqqəti, daha sonra isə qalıcı xətlərin yaranmasına səbəb ola bilər.
Məsələn, alın qırışları qaşları qaldıran zaman aktivləşən əzələlərin təkrar hərəkəti ilə, qaşlar arasındakı xətlər qaşları çatmaqla, göz kənarındakı “qarğa ayaqları” isə gülmək və göz ətrafı əzələlərin təkrarlanan fəaliyyəti ilə əlaqəli ola bilər.
DermNet-in üz qırışları haqqında məlumatında uzunmüddətli mimiki hərəkətlərin əvvəlcə yalnız hərəkət zamanı görünən, daha sonra isə istirahət vəziyyətində də nəzərə çarpan xətlərə çevrilə biləcəyi izah olunur.
American Academy of Dermatology-nin vaxtından əvvəl dəri yaşlanması ilə bağlı tövsiyələrində də təkrarlanan üz hərəkətlərinin müəyyən qırışların formalaşmasına təsir göstərə biləcəyi qeyd olunur.
Bu, mimikanın zərərli olduğu anlamına gəlmir. Sadəcə yaşlanma və digər xarici faktorlarla birlikdə mimiki hərəkətlər qırışların daha tez nəzərə çarpmasına səbəb ola bilər.
Genetika üzdə qırışların yaranmasına təsir edirmi?
Bəli. Eyni yaşda olan iki insanın dərisinin yaşlanma sürəti və qırışların yerləşməsi tamamilə fərqli ola bilər.
Genetik xüsusiyyətlər dərinin strukturuna, piqmentasiya xüsusiyyətlərinə, kollagen və elastin xüsusiyyətlərinə, dəri fototipinə və yaşlanmaya reaksiyaya təsir göstərə bilər.
Mayo Clinic-in qırışların yaranma səbəbləri haqqında məlumatında irsi faktorların qırışların yaranmasına təsir göstərə biləcəyi qeyd olunur. DermNet-in üz qırışları haqqında məlumatı da qırışların şiddətinin genetik meyl və dəri fototipindən asılı olaraq dəyişə bildiyini göstərir.
Bu səbəbdən bəzi insanlarda incə xətlər daha erkən nəzərə çarpa bilər, digərlərində isə eyni yaşda qırışlar daha az görünə bilər.
Genetika qırışların yaranmasını tam müəyyənləşdirməsə də, dərinin yaşlanma tempinə və xarici faktorların təsirinə necə cavab verdiyinə təsir göstərə bilər.
Siqaret üzdə qırışları niyə artırır?
Siqaret dərinin vaxtından əvvəl yaşlanmasını sürətləndirə bilən mühüm faktorlardan biridir.
Tütün tüstüsündəki maddələr dəriyə müxtəlif yollarla təsir edir. Nikotin damarların daralmasına və dərinin qan təchizatının azalmasına səbəb ola bilər. Tütün tüstüsünün digər komponentləri isə kollagen və elastin liflərinin zədələnməsini və parçalanmasını sürətləndirə bilər.
DermNet-in dəri yaşlanması haqqında məlumatında siqaretin kollagen və elastin strukturlarına zərər verərək vaxtından əvvəl dəri yaşlanmasını sürətləndirə bildiyi qeyd olunur.
Siqaret çəkən insanlarda dodaqları büzmək kimi təkrarlanan hərəkətlər də ağız ətrafındakı xətlərin daha tez nəzərə çarpmasına əlavə təsir göstərə bilər.
Mayo Clinic-in qırışlarla bağlı məlumatında siqaret və bəzi ətraf mühit faktorlarının dərinin yaşlanma prosesini sürətləndirə biləcəyi göstərilir.
Dəri quruluğu qırışları niyə daha görünən edir?
Dərinin quruluğu həmişə qırışların əsas səbəbi deyil, lakin incə xətlərin daha nəzərəçarpan görünməsinə səbəb ola bilər.
Dəri kifayət qədər nəm saxlamadıqda səthi daha kobud və dartılmış görünə bilər. Bu da xüsusilə göz ətrafı və ağız ətrafı kimi həssas nahiyələrdə xırda xətlərin daha aydın görünməsinə səbəb olur.
Yaş artdıqca dəri təbii yağların və nəmləndirici komponentlərin azalması səbəbindən daha quru olmağa meyilli olur. Bu dəyişikliklər digər yaşlanma faktorları ilə birlikdə qırışların görünüşünü gücləndirə bilər.
American Academy of Dermatology-nin qırışlar haqqında dəriyə qulluq tövsiyələrində nəmləndiricilərin dəridə suyu saxlamağa kömək etdiyi və bunun bəzi incə xətləri müvəqqəti olaraq daha az nəzərə çarpan edə bildiyi qeyd olunur.
Burada vacib fərq odur ki, quruluq qırışların əsas yaranma mexanizmi deyil, mövcud incə xətlərin görünüşünü gücləndirən amillərdən biridir.
Üzdə kollagen azalması qırışların yaranmasına necə təsir edir?
Kollagen dərinin əsas struktur zülallarından biridir və onun möhkəmliyinin qorunmasında mühüm rol oynayır.
Gənc dəridə kollagenin istehsalı və parçalanması arasında müəyyən balans mövcuddur. Yaşlanma ilə bu balans dəyişir. Kollagenin istehsalı azalır, liflər daha nazik və parçalanmış hala gəlir. Nəticədə dermisin struktur dəstəyi zəifləyir.
DermNet-in kollagen haqqında məlumatında yaşlanma zamanı kollagen sintezində azalma və kollagen parçalanmasında artım baş verdiyi izah olunur. UV şüaları və siqaret kimi xarici faktorlar bu prosesi daha da sürətləndirə bilər.
Kollagen itkisi yalnız qırışlara deyil, dərinin ümumi elastikliyinin azalmasına və sallanmasına da təsir göstərə bilər.
Dərinin elastikliyi və yaşlanma ilə bağlı estetik dəyişikliklər barədə daha ətraflı məlumat üçün Vəfa Clinic-in aparat kosmetologiyası xidmətləri ilə tanış olmaq mümkündür.
Elastin itkisi üzdə qırışların yaranmasına necə təsir edir?
Kollagen dərinin möhkəmliyinə cavabdeh olduğu halda, elastin dərinin elastikliyini və dartıldıqdan sonra əvvəlki vəziyyətinə qayıtmasını təmin edən əsas struktur komponentlərdən biridir.
Yaş və xüsusilə uzunmüddətli UV təsiri ilə elastin liflərinin quruluşu dəyişir. Dəri əvvəlki qədər elastik olmadıqda mimiki hərəkətlərdən və qravitasiyadan sonra əvvəlki formasına daha çətin qayıdır.
DermNet-in solar elastoz haqqında məlumatında günəşin yaratdığı zədələnmənin elastin liflərinin strukturunu dəyişdirə bildiyi və bunun dəri elastikliyinin azalmasına gətirib çıxara bildiyi qeyd olunur.
Bu proses nəticəsində qırışlarla yanaşı dəridə boşalma və sallanma da yarana bilər.
Üzdə yağ toxumasının azalması qırışları dərinləşdirirmi?
Bəli. Üzün yaşlanması yalnız dərinin özündə baş verən dəyişikliklərlə məhdudlaşmır.
Yaşla birlikdə üzün bəzi nahiyələrində dərialtı yağ toxumasının həcmi azala bilər. Bu dəyişiklik üzün əvvəlki dolğunluğunu itirməsinə, müəyyən sahələrin çökməsinə və dəridəki büküşlərin daha dərin görünməsinə səbəb ola bilər.
Mayo Clinic-in qırışların yaranma səbəbləri haqqında məlumatında yaşlanma ilə dərinin daha dərin qatlarında yağ itkisi baş verdiyi və bunun boşalma və qırışların daha görünən olmasına töhfə verdiyi göstərilir.
Bu səbəbdən dərin burun-dodaq büküşlərini və ağız ətrafındakı bəzi dəyişiklikləri yalnız dərinin səthində yaranmış problem kimi qiymətləndirmək düzgün deyil.
Üzün yaşlanması dəri, yağ toxuması, əzələlər və digər yumşaq toxumalarda baş verən dəyişikliklərin birlikdə nəticəsidir.
Üzün yaşlanması ilə əlaqəli həcm dəyişiklikləri barədə ayrıca məlumat almaq üçün Vəfa Clinic-in kontur plastika xidmət səhifəsinə də baxmaq olar.
Qravitasiya üz qırışlarının yaranmasına necə təsir edir?
Qravitasiya zamanla elastikliyini itirən toxumaların aşağı istiqamətdə hərəkətinə təsir göstərir.
Gənc dəridə kollagen və elastin strukturları toxumaları daha yaxşı dəstəkləyir. Yaşlanma ilə birlikdə bu dəstək zəiflədikcə qravitasiyanın təsiri daha nəzərəçarpan olur və üz konturunda dəyişikliklər yarana bilər.
DermNet-in üz yaşlanması haqqında məlumatında dəri boşalmasının kollagen və elastin itkisi, dərialtı yağ toxumasının dəyişməsi və qravitasiyanın birgə təsiri ilə əlaqəli olduğu qeyd olunur.
Bu proses yalnız qırışların dərinləşməsi ilə deyil, yanaq, çənə və boyun nahiyəsində sallanma ilə də müşayiət oluna bilər.
Stress üzdə qırışların yaranmasına səbəb olurmu?
Stressin qırışlara təsiri sadə şəkildə “stress qırış yaradır” kimi izah edilə bilməz. Lakin xroniki psixoloji stress dəri yaşlanması ilə əlaqəli proseslərə təsir göstərə bilər.
Stress zamanı yuxu pozuntuları, siqaret istifadəsinin artması, qeyri-balanslı qidalanma və dəriyə qulluğun laqeyd qalması kimi dolayı faktorlar da ortaya çıxa bilər.
DermNet-in dəri yaşlanması haqqında materialında xroniki stressin dəri yaşlanması ilə əlaqəli ola biləcəyi qeyd olunur.
Buna görə stressi qırışların tək və birbaşa səbəbi kimi göstərməkdənsə, dəri yaşlanmasına təsir göstərə bilən əlavə amil kimi qiymətləndirmək daha doğrudur.
Qidalanma üzdə qırışların yaranmasına təsir edirmi?
Dərinin sağlamlığında qidalanmanın da rolu var. Dərinin kollagen sintezi və digər bərpa prosesləri üçün zülallar, vitaminlər, minerallar və digər qida maddələri lazımdır.
DermNet-in dəri yaşlanması haqqında məlumatında qidalanmanın dəri yaşlanmasına təsir göstərə biləcəyi və bəzi qida çatışmazlıqlarının dəri bərpasına mənfi təsir göstərə biləcəyi qeyd olunur.
Lakin “filan qidanı yemək qırışların qarşısını alır” kimi sadə nəticə çıxarmaq düzgün deyil. Qırışların yaranması çoxsaylı faktorların birgə təsirindən formalaşır.
Qidalanma daha geniş şəkildə dəri sağlamlığının qorunmasının bir hissəsi kimi qiymətləndirilməlidir.
Alkoqol və qırışlar arasında əlaqə varmı?
Spirtli içkilərin həddindən artıq istifadəsi dəriyə dolayı və birbaşa təsir göstərə bilər. Dehidratasiya, yuxu keyfiyyətinin pozulması və qidalanmanın pisləşməsi dərinin görünüşünə təsir edə bilər.
American Academy of Dermatology-nin vaxtından əvvəl dəri yaşlanması ilə bağlı tövsiyələrində alkoqolun həddindən artıq istifadəsinin dəriyə mənfi təsir göstərə biləcəyi qeyd olunur.
Burada da əsas məsələ bir dəfə və ya nadir hallarda spirtli içki qəbulunun dərhal qırış yaratması deyil. Söhbət uzunmüddətli həyat tərzi faktorlarının dəri yaşlanmasına təsirindən gedir.
Yuxu çatışmazlığı qırışlara təsir edirmi?
Yuxu dərinin bərpa prosesləri üçün vacibdir. Uzunmüddətli yuxu çatışmazlığı dəri baryerinin funksiyasına, nəmlik səviyyəsinə və ümumi dəri görünüşünə mənfi təsir göstərə bilər.
Bununla belə, yuxusuzluğu qırışların əsas və müstəqil səbəbi kimi təqdim etmək düzgün olmaz. Yuxu rejimi daha çox dəri sağlamlığını və yaşlanma prosesinə təsir edən ümumi həyat tərzinin bir hissəsidir.
Xüsusilə xroniki stress, yuxu çatışmazlığı, siqaret və balanssız qidalanma birlikdə olduqda dərinin vaxtından əvvəl yaşlanmasına töhfə verə bilər.
Ətraf mühit və hava çirkliliyi qırışları artırırmı?
Bəzi ətraf mühit faktorları dərinin erkən yaşlanmasına təsir göstərə bilər.
Hava çirkləndiriciləri dəridə oksidləşdirici stress yarada bilər və kollagen-elastin strukturlarının zədələnməsini sürətləndirə bilər.
Mayo Clinic-in qırışların yaranma səbəbləri haqqında məlumatında hava çirkləndiricilərinin və siqaretin dəri yaşlanmasını sürətləndirən faktorlar arasında olduğu qeyd olunur.
DermNet-in dəri yaşlanması ilə bağlı məlumatında isə UV şüalanması, siqaret və digər xarici amillərin fotoqocalmaya və vaxtından əvvəl yaşlanmaya təsir edə bildiyi göstərilir.
Üzdə qırışların yaranması neçə yaşda başlayır?
Qırışların konkret hansı yaşda başlayacağını əvvəlcədən müəyyənləşdirmək mümkün deyil. Bəzi insanlarda incə xətlər daha erkən, digərlərində isə daha gec nəzərə çarpır.
Bunun səbəbi genetika, dəri fototipi, günəşə məruz qalma, mimika, siqaret, dəriyə qulluq və digər amillərin hər insanda fərqli olmasıdır.
Bəzi incə mimiki xətlər gənc yaşlarda yalnız üz hərəkəti zamanı görünə bilər. Yaş və xarici faktorların təsiri artdıqca bu xətlər daha qalıcı ola bilər.
DermNet-in üz qırışları haqqında məlumatında qırışların şiddətinin yaşla yanaşı genetik meyl, fototip və ətraf mühit faktorlarından asılı olaraq dəyişdiyi izah olunur.
Yəni “qırışlar yalnız 30 və ya 40 yaşdan sonra yaranır” kimi dəqiq sərhəd yoxdur.
Üzdə qırışların erkən yaranmasına hansı amillər səbəb ola bilər?
Qırışların erkən yaranmasına bir neçə faktor birlikdə təsir göstərə bilər.
Əsas risk faktorları bunlardır:
- uzunmüddətli günəş və UV məruz qalması;
- solyari istifadəsi;
- siqaret;
- genetik meyl;
- təkrarlanan mimiki hərəkətlər;
- dəri quruluğu;
- hava çirkliliyi;
- qeyri-sağlam həyat tərzi;
- bəzi qidalanma çatışmazlıqları;
- yaşla əlaqəli kollagen və elastin itkisi;
- üzün yumşaq toxumalarında həcm itkisi.
American Academy of Dermatology-nin vaxtından əvvəl dəri yaşlanmasının qarşısının alınması ilə bağlı tövsiyələrində günəşdən qorunma, siqaretdən uzaq durma və dərinin sağlamlığının qorunmasının əhəmiyyəti vurğulanır.
Dəri yaşlanması və estetik dəyişikliklərin qiymətləndirilməsi üçün Vəfa Clinic-in dermatologiya xidmətləri ilə tanış olmaq mümkündür.
Göz ətrafında qırışlar niyə daha tez yaranır?
Göz ətrafındakı dəri nisbətən nazikdir və gün ərzində çoxsaylı mimiki hərəkətlərə məruz qalır.
Gülmək, gözləri qıymaq və günəş işığında gözləri qırpmaq kimi hərəkətlər göz ətrafındakı əzələlərin davamlı işləməsinə səbəb olur. Zamanla dərinin elastikliyi azaldıqda bu hərəkətlərin yaratdığı xətlər əvvəlkindən daha uzun müddət görünə bilər.
Bundan əlavə, göz ətrafındakı dəri günəş şüalarına da çox məruz qalır. Bu səbəbdən “qarğa ayaqları” adlandırılan xətlər qırışların ən erkən nəzərə çarpdığı nahiyələrdən biri ola bilər.
DermNet-in üz qırışları haqqında məlumatında göz kənarındakı qırışların təkrarlanan mimiki hərəkətlərlə əlaqəli olduğu qeyd olunur.
Alın qırışları niyə yaranır?
Alın nahiyəsində yaranan üfüqi xətlər əsasən alın əzələsinin təkrar yığılması ilə əlaqəlidir.
İnsan qaşlarını qaldırdıqda və müxtəlif mimik ifadələr zamanı alın dərisi təkrar hərəkət edir. Gənc yaşlarda bu xətlər adətən mimika zamanı görünür və üz rahatlaşdıqda azalır. Zamanla kollagen və elastin itkisinin artması nəticəsində xətlər daha qalıcı görünüş ala bilər.
DermNet-in üz qırışları haqqında məlumatında alın qırışlarının qaşların qaldırılması zamanı alın əzələsinin təkrarlanan yığılması ilə əlaqəli dinamik qırış nümunəsi olduğu göstərilir.
Qaşlar arasındakı qırışlar niyə yaranır?
Qaşlar arasında yerləşən şaquli xətlər çox vaxt insanın qaşlarını çatması və ya konsentrasiya zamanı üz əzələlərinin təkrarlanan yığılması ilə əlaqəlidir.
Bu xətlər əvvəlcə yalnız mimika zamanı görünə bilər. Lakin illər ərzində eyni hərəkətlərin təkrarlanması və dərinin elastikliyinin azalması onları daha qalıcı hala gətirə bilər.
Stressli və ya emosional vəziyyətlərdə qaşları tez-tez çatmaq bu mimiki hərəkətləri artıra bilər, lakin əsas mexanizm yenə də əzələlərin təkrarlanan fəaliyyəti və dərinin zamanla əvvəlki elastikliyini itirməsidir.
Ağız ətrafında qırışlar niyə yaranır?
Ağız ətrafındakı qırışların formalaşmasında bir neçə faktor eyni vaxtda iştirak edə bilər.
Burada mimiki hərəkətlər, yaşla kollagen və elastin itkisi, dərialtı yağ toxumasının azalması, qravitasiya və günəş zədələnməsi rol oynaya bilər.
Dodaqları büzmək, danışmaq, gülmək və digər təkrarlanan hərəkətlər ağız ətrafındakı dərinin davamlı hərəkət etməsinə səbəb olur. Siqaret çəkən insanlarda isə həm tütünün dəriyə təsiri, həm də siqaret çəkərkən dodaqların təkrarlanan hərəkəti bu nahiyədəki xətlərin daha nəzərəçarpan olmasına kömək edə bilər. DermNet-in dəri yaşlanması haqqında materialında siqaretin həm bioloji, həm də mexaniki təsirlərinin üz yaşlanmasına töhfə verə bildiyi qeyd olunur.
Ağız və üz nahiyəsində yaşla əlaqəli həcm dəyişikliklərini qiymətləndirmək üçün Vəfa Clinic-in kontur plastika xidmət səhifəsi də əlaqəli mənbə kimi nəzərdən keçirilə bilər.
Yanaqlarda qırışlar niyə yaranır?
Yanaqlardakı yaşlanma dəyişiklikləri yalnız səthi qırışlarla əlaqəli deyil.
Yaş artdıqca kollagen və elastin itkisi, dərinin elastikliyinin azalması və üzün müəyyən sahələrində dərialtı yağ toxumasının azalması yanaqların əvvəlki dolğunluğunu itirməsinə səbəb ola bilər.
Qravitasiyanın təsiri də əlavə olunduqda dəri və yumşaq toxumalar aşağı istiqamətdə hərəkət etməyə başlayır. Nəticədə yanaqlarda incə xətlər, dəri boşalması və üz konturunda dəyişikliklər yarana bilər.
Bu səbəbdən yanaq nahiyəsində görünən qırışların səbəbini yalnız dərinin quruluğu ilə əlaqələndirmək düzgün deyil.
Qırışların yaranması normal yaşlanmadır, yoxsa dəri problemi?
Əksər hallarda üz qırışları normal yaşlanma prosesinin bir hissəsidir. Lakin qırışların görünüşünün sürəti və dərəcəsi insandan insana əhəmiyyətli dərəcədə dəyişə bilər.
Təbii yaşlanmada bütün bədəndə olduğu kimi üzdə də kollagen sintezinin azalması, dərinin nazikləşməsi və elastikliyinin azalması baş verir. Xarici faktorlar, xüsusilə UV şüaları və siqaret, bu prosesi sürətləndirə bilər.
DermNet-in dəri yaşlanması haqqında məlumatında təbii yaşlanma ilə xarici faktorlarla əlaqəli fotoqocalma arasında fərq izah olunur.
Yəni qırışların yaranması özü xəstəlik hesab olunmur. Lakin dəridəki hər dəyişiklik qırış kimi qəbul edilməməlidir. Qəfil başlayan, qabıqlanma, qaşınma və ya digər dəri dəyişiklikləri ilə müşayiət olunan xətlər və səpgilər dermatoloji qiymətləndirmə tələb edə bilər.
Belə hallarda Vəfa Clinic-in dermatologiya xidmətləri vasitəsilə mütəxəssis qiymətləndirməsindən keçmək mümkündür.
Tez-tez verilən suallar
Qırışların əsas səbəbi yaşdır?
Yaşlanma qırışların əsas səbəblərindən biridir, lakin yeganə səbəb deyil. Günəş, mimika, genetika, siqaret, hava çirkliliyi və üz toxumalarında yaşla bağlı dəyişikliklər də rol oynayır.
Günəş üzdə qırışları sürətləndirirmi?
Bəli. Uzunmüddətli UV məruz qalması kollagen və elastin liflərinə zərər verərək fotoyaşlanmanı və qırışların yaranmasını sürətləndirə bilər.
Çox gülmək qırış yaradır?
Gülmək və digər üz ifadələri zamanı əzələlər təkrar yığılır. Bu hərəkətlərin illərlə təkrarlanması, xüsusilə yaşla dərinin elastikliyi azaldıqda, mimiki xətlərin daha qalıcı görünməsinə səbəb ola bilər. Bu, gülməyin özünün zərərli olduğu anlamına gəlmir.
Su az içmək qırış yaradır?
Kifayət qədər maye qəbul etməmək dərinin ümumi vəziyyətinə mənfi təsir göstərə bilər, lakin qırışların əsas səbəbi kimi yalnız susuzluğu göstərmək düzgün deyil. Yaşlanma, UV şüaları, kollagen itkisi və digər faktorlar daha mühüm rol oynayır.
Siqaret niyə qırış yaradır?
Siqaret damarların daralmasına, dəriyə oksigen və qida maddələrinin çatdırılmasının azalmasına və kollagen-elastin strukturlarının zədələnməsinin sürətlənməsinə səbəb ola bilər.
Qırışların yaranması genetik ola bilər?
Bəli. Genetik xüsusiyyətlər dərinin strukturuna, fototipinə və yaşlanmaya meylinə təsir göstərə bilər.
Göz ətrafında qırışlar niyə daha tez görünür?
Bu nahiyədə dəri nisbətən nazikdir və göz ətrafı əzələlər gün ərzində çoxsaylı hərəkətlər edir. Günəşə məruz qalma da prosesi sürətləndirə bilər.
