Melazma nədir və necə müalicə olunur?

Üzdə, xüsusilə yanaqlarda, alında və üst dodaq nahiyəsində yaranan qəhvəyi ləkələr hər zaman adi günəş ləkəsi olmur. Bəzi hallarda bu rəng dəyişikliklərinin səbəbi melazma adlı piqmentasiya problemidir.

Melazma dəridə melanin piqmentinin qeyri-bərabər və həddindən artıq yaranması nəticəsində meydana çıxan, adətən simmetrik yerləşən qəhvəyi və ya boz-qəhvəyi ləkələrlə xarakterizə olunan dəri vəziyyətidir. Daha çox üzdə müşahidə edilsə də, bəzən boyun və günəşə açıq digər nahiyələrdə də görünə bilər.

Melazmanın yaranmasında günəş şüaları, hormonal dəyişikliklər, genetik meyllilik və digər amillər rol oynayır. Xüsusilə hamiləlik dövründə və hormonal kontraseptivlərdən istifadə zamanı yaranma ehtimalı arta bilər.

Melazma yoluxucu və ya bədxassəli xəstəlik deyil. Lakin uzun müddət davam edə, yay aylarında daha nəzərəçarpan ola və müalicədən sonra təkrarlana bilər.

Müalicənin əsas məqsədi artıq piqmentasiyanı azaltmaq, dəri tonunu bərabərləşdirmək və ləkələrin yenidən tündləşməsinin qarşısını almaqdır. Bunun üçün günəşdən qorunma, uyğun topikal preparatlar və bəzi hallarda dermatoloji prosedurlar birlikdə istifadə olunur.

Melazmanın əlamətləri hansılardır?

Melazmanın əsas əlaməti dəridə ətraf sahələrdən daha tünd rəngli ləkələrin yaranmasıdır.

Bu ləkələr adətən:

rəngdə görünə bilər.

Melazma çox vaxt üzün hər iki tərəfində oxşar şəkildə yaranır. Bu simmetrik yerləşmə onun xarakterik xüsusiyyətlərindən biridir.

Daha çox yanaqlar, alın, burun, çənə və üst dodaq nahiyəsi təsirlənir.

Melazma ləkələri adətən hamar olur və dərinin səviyyəsini dəyişmir. Yəni həmin nahiyədə çökəklik və ya qabarıqlıq yaranmır.

Amerika Dermatologiya Akademiyasının melazmanın əlamətləri haqqında tibbi izahında bu ləkələrin adətən ağrı və qaşınma yaratmadığı, lakin görünüş baxımından narahatlıq doğura bildiyi qeyd edilir.

Əgər piqmentli sahədə qanama, yara, davamlı qabıqlanma və ya sürətli forma dəyişikliyi varsa, bunu avtomatik olaraq melazma hesab etmək düzgün deyil.

Melazma niyə yaranır?

Melazmanın dəqiq yaranma mexanizmi tam aydınlaşdırılmayıb. Lakin əsas proses dərinin rəngini yaradan melanosit hüceyrələrinin normadan daha aktiv işləməsi ilə əlaqəlidir.

Melanositlər melanin adlı piqment istehsal edir. Melanin dərinin, saçın və gözlərin rənginin formalaşmasında rol oynayır.

Melazma zamanı müəyyən dəri sahələrində melanin istehsalı artır və piqment qeyri-bərabər toplanır.

Bu prosesə bir neçə faktor birlikdə təsir edə bilər.

Günəş şüalarının təsiri

Ultrabənövşəyi şüalanma melazmanın yaranması və ağırlaşması ilə əlaqəli əsas faktorlardan biridir.

Günəş şüaları dəriyə təsir etdikdə melanin istehsalı artır. Melazmaya meylli insanlarda bu reaksiya müəyyən nahiyələrdə daha güclü ola bilər.

Nəticədə mövcud ləkələr tündləşə və yeni piqmentli sahələr yarana bilər.

Təkcə UV şüaları deyil, görünən işığın müəyyən hissəsi də melazmaya təsir göstərə bilər. Xüsusilə tünd dəri tonlarında görünən işığın piqmentasiyanı artırması klinik baxımdan əhəmiyyətlidir.

Buna görə melazma müalicəsində adi günəş kremindən istifadə ilə yanaşı, uyğun görünən işıq qorunması da nəzərə alınmalıdır.

Hormonal dəyişikliklər

Melazma xüsusilə qadınlarda daha çox rast gəlinir.

Hamiləlik zamanı estrogen və progesteron hormonlarının səviyyəsində yaranan dəyişikliklər melanin istehsalına təsir göstərə bilər.

Bəzi insanlarda hormonal kontraseptivlər və hormon əvəzedici müalicələr də melazmanın yaranması və ya tündləşməsi ilə əlaqəli ola bilər.

Lakin melazması olan bütün insanlarda hormonal xəstəlik mövcud deyil.

Hormonların təsiri fərdi olduğu üçün hər melazma xəstəsinə eyni hormonal analizlərin verilməsi də zəruri deyil.

Genetik meyllilik

Ailəsində melazma olan insanlarda bu piqmentasiya probleminin yaranma ehtimalı arta bilər.

Genetik meyllilik dərinin günəş və hormonal dəyişikliklərə reaksiyasına təsir göstərə bilər.

Ancaq ailə tarixçəsinin olması melazmanın mütləq yaranacağı anlamına gəlmir.

Dəriyə uyğun olmayan kosmetik vasitələr

Bəzi kosmetik məhsullar və prosedurlar dərini qıcıqlandıraraq piqmentasiyanın daha nəzərəçarpan olmasına səbəb ola bilər.

Xüsusilə həssas dəridə:

əlavə iltihab yarada bilər.

Bu isə melazmanın tündləşməsinə və ya onunla yanaşı postinflamatuar hiperpigmentasiya yaranmasına səbəb ola bilər.

Melazmanın yaranmasına təsir edən amillər arasında günəş, hormonal dəyişikliklər, bəzi dərmanlar və fərdi meyllilik Amerika Dermatologiya Akademiyası tərəfindən də qeyd olunur.

Melazma ilə digər piqment ləkələri arasında nə fərq var?

Üzdə yaranan hər qəhvəyi ləkə melazma deyil.

Günəş ləkələri, çillər və sızanaqdan sonra qalan piqmentasiya bəzən melazmaya bənzəyə bilər. Lakin bu vəziyyətlərin yaranma mexanizmləri və müalicəsi fərqlidir.

Melazma və günəş ləkələri

Günəş ləkələri, xüsusilə solar lentiqo, uzunmüddətli günəş təsiri ilə əlaqəli olaraq meydana çıxır.

Onlar çox vaxt:

olur.

Melazma isə daha geniş, qeyri-müntəzəm sərhədli sahələr şəklində görünə və üzün hər iki tərəfində simmetrik yerləşə bilər.

Günəş ləkələrində istifadə olunan bəzi lazer prosedurlarının melazmaya eyni şəkildə tətbiqi düzgün olmaya bilər.

Çünki melazma iltihab və istilik təsirindən sonra yenidən tündləşə bilər.

Melazma və sızanaq ləkələri

Sızanaqdan sonra qalan qəhvəyi ləkələr postinflamatuar hiperpigmentasiya adlanır.

Belə ləkələr adətən əvvəl sızanaq və ya iltihab olan nahiyədə yaranır.

Melazma isə mütləq əvvəlki sızanaqla əlaqəli deyil və daha geniş, simmetrik piqment sahələri şəklində görünə bilər.

Bu fərq müalicə seçimini dəyişir. Məsələn, bəzi sızanaq ləkələrində istifadə edilən aqressiv eksfoliasiya melazmaya meylli dərini qıcıqlandıra bilər.

Melazma və çillər

Çillər kiçik, ayrı-ayrı piqmentli nöqtələrdir. Onlar çox vaxt genetik meylliliklə əlaqəli olur və günəş təsiri ilə tündləşir.

Melazma isə daha geniş sahələri əhatə edən piqmentasiya problemidir.

Bəzi melazma ləkələri çil görünüşünə bənzəyə bilsə də, onların qiymətləndirilməsi və uzunmüddətli idarə olunması fərqlidir.

Melazma necə diaqnoz edilir?

Melazma çox vaxt dermatoloji müayinə zamanı dəri görünüşünə əsasən müəyyən edilə bilər.

Mütəxəssis ləkələrin:

qiymətləndirir.

Bəzi hallarda dermatoskopiya və Wood lampası kimi əlavə müayinə vasitələrindən istifadə oluna bilər.

Bu üsullar piqmentasiyanın xüsusiyyətlərini qiymətləndirməyə və digər dəri problemləri ilə fərqləndirməyə kömək edə bilər. Lakin yalnız Wood lampasına əsasən piqmentin dəqiq dərinliyini müəyyən etmək hər zaman mümkün deyil.

DermNet-in melazmanın diaqnostikası haqqında məlumatında klinik görünüş, dermatoskopiya və bəzi hallarda əlavə müayinələrin istifadə oluna biləcəyi qeyd edilir.

Piqmentli sahənin görünüşü melazmaya uyğun deyilsə, xüsusilə ləkə böyüyür, forma dəyişir və ya qanayırsa, başqa xəstəliklərin istisna edilməsi vacibdir.

Belə vəziyyətdə dəri ləkələrinin dermatoloji qiymətləndirilməsi müalicəyə başlamazdan əvvəl aparılmalıdır.

Melazma necə müalicə olunur?

Melazma müalicəsi adətən bir neçə yanaşmanın birlikdə tətbiqinə əsaslanır.

Məqsəd dəridə artıq melanin istehsalını azaltmaq, mövcud ləkələri açmaq və piqmentasiyanın təkrarlanmasının qarşısını almaqdır.

Müalicə planı:

görə fərdiləşdirilir.

Amerika Dermatologiya Akademiyasının melazmanın müalicəsi üzrə tövsiyələrində günəşdən qorunma, topikal dərmanlar və seçilmiş hallarda prosedurların birlikdə istifadə olunduğu qeyd edilir.

Günəşdən qorunma

Melazma müalicəsində əsas mərhələ gündəlik günəşdən qorunmadır.

Günəşdən qorunmadan yalnız krem və ya prosedur vasitəsilə uzunmüddətli nəticə əldə etmək çətin ola bilər.

Melazması olan insanlarda geniş spektrli, SPF 30 və ya daha yüksək günəşdən qoruyucu istifadə etmək tövsiyə olunur.

Günəş altında uzun müddət qalındıqda, xüsusilə tərləmə və ya su ilə təmasdan sonra günəşdən qoruyucu yenilənməlidir.

Lakin melazmada yalnız UV qorunması deyil, görünən işığın təsiri də nəzərə alınmalıdır.

Bu səbəbdən tərkibində dəmir oksidləri, yəni iron oxides olan rəngli günəşdən qoruyucular faydalı ola bilər.

Belə məhsullar xüsusilə görünən işığın təsirindən yaranan piqmentasiyanın azalmasına kömək edə bilər.

AAD-nin melazmada gündəlik dəri qulluğu tövsiyələrində rəngli və dəmir oksidi tərkibli günəşdən qoruyucuların istifadəsi xüsusi olaraq vurğulanır.

Hidroxinon tərkibli preparatlar

Hidroxinon melazma müalicəsində istifadə edilən əsas topikal maddələrdən biridir.

Bu preparat melanin istehsalına təsir edərək piqmentasiyanın azalmasına kömək edir.

Lakin hidroxinon tərkibli məhsulların istifadəsi həkim nəzarəti tələb edir.

Preparatın:

fərdi şəkildə seçilməlidir.

Hidroxinonun uzun müddət və nəzarətsiz istifadəsi qıcıqlanma və nadir hallarda ekzogen oxronoz kimi davamlı rəng dəyişikliyi yarada bilər.

Buna görə piqment ləkələrini tez açmaq məqsədilə yüksək konsentrasiyalı vasitələri özbaşına istifadə etmək düzgün deyil.

Tretinoin və kombinə kremlər

Bəzi pasiyentlərdə melazmanın müalicəsi üçün bir neçə aktiv maddəni birləşdirən reseptli kremlər istifadə olunur.

Bu preparatlarda:

birlikdə ola bilər.

Bu kombinasiya melanin istehsalının azaldılması, dəri hüceyrələrinin yenilənməsi və preparatın yaratdığı iltihabın nəzarətdə saxlanması məqsədi daşıyır.

Lakin tərkibində kortikosteroid və retinoid olduğu üçün belə kremlər uzun müddət özbaşına istifadə edilməməlidir.

Xüsusilə üz dərisində steroidlərin düzgün olmayan istifadəsi dəri nazikləşməsi, damarların görünməsi və başqa yan təsirlər yarada bilər.

Hamiləlik zamanı tretinoin və digər retinoidlərdən istifadə edilməməlidir.

Azelaik turşu, vitamin C və digər maddələr

Melazma müalicəsində daha yumşaq topikal vasitələr də istifadə oluna bilər.

Bunlara:

daxildir.

Azelaik turşu həm melanin istehsalı ilə əlaqəli proseslərə, həm də bəzi iltihabi dəri problemlərinə təsir göstərə bilər.

Vitamin C isə antioksidant xüsusiyyətinə görə bəzi dəriyə qulluq planlarında əlavə vasitə kimi istifadə olunur.

Lakin hər aktiv maddə bütün dəri tiplərində eyni nəticəni vermir.

Həssas dəridə çoxsaylı aktiv məhsulları eyni vaxtda istifadə etmək qıcıqlanma yaradaraq piqmentasiyanı ağırlaşdıra bilər.

Bu səbəbdən melazmada məhsulun sayından çox düzgün seçilməsi və davamlı istifadəsi vacibdir.

Traneksamik turşu melazma müalicəsində istifadə olunurmu?

Bəzi davamlı melazma hallarında traneksamik turşu istifadə oluna bilər.

Traneksamik turşu melanin yaranması ilə əlaqəli müəyyən bioloji proseslərə təsir göstərə bilər.

Bu maddə:

formasında istifadə oluna bilər.

Xüsusilə digər müalicələrdən kifayət qədər nəticə alınmayan melazmada oral traneksamik turşu əlavə müalicə kimi nəzərdən keçirilə bilər.

Lakin bu preparat hər pasiyent üçün uyğun deyil.

Traneksamik turşunun oral istifadəsində qan laxtalanması ilə əlaqəli risklər və əks göstərişlər nəzərə alınmalıdır. Əvvəllər tromboz keçirən və ya laxtalanma riski olan şəxslərdə xüsusi ehtiyat tələb olunur.

Traneksamik turşunun dermatoloji istifadəsi haqqında tibbi məlumatlarda preparatın melazmada istifadə oluna bildiyi, lakin tibbi tarixçə və təhlükəsizlik amillərinin qiymətləndirilməsinin vacibliyi göstərilir.

Oral traneksamik turşunun melazmada istifadəsi bir çox ölkədə təsdiqlənmiş əsas göstərişlərdən kənardır. Buna görə bu preparata yalnız dermatoloqun fərdi risk qiymətləndirməsindən sonra qərar verilə bilər.

Kimyəvi pilinq melazmanı keçirirmi?

Kimyəvi pilinq melazmanın bəzi formalarında yardımçı prosedur kimi istifadə oluna bilər.

Prosedur zamanı dəriyə kontrollu turşu məhlulu tətbiq edilir və səthi piqmentli hüceyrələrin uzaqlaşdırılması stimullaşdırılır.

Xüsusilə epidermal, yəni dərinin daha səthi qatlarında yerləşən piqmentasiyada bəzi səthi pilinqlər faydalı ola bilər.

Bu məqsədlə:

istifadə edilə bilər.

Lakin melazmada kimyəvi pilinq həmişə uyğun deyil.

Aqressiv və ya çox dərin pilinq dəriyə əlavə iltihabi təsir göstərərək postinflamatuar hiperpigmentasiya yarada bilər. Bu isə mövcud melazmanın daha da tündləşməsinə səbəb ola bilər.

Xüsusilə tünd dəri tonlarında belə risklər nəzərə alınmalıdır.

Melazma zamanı piqmentasiya üçün kosmetoloji prosedurlar seçilərkən dərinin həssaslığı, ləkənin xüsusiyyətləri və əvvəlki müalicələr birlikdə qiymətləndirilməlidir.

Pilinqin gücünün artırılması daha yaxşı nəticə demək deyil. Bəzi hallarda daha yumşaq və mərhələli yanaşma daha məqsədəuyğundur.

ABŞ FDA da yüksək konsentrasiyalı kimyəvi pilinq məhsullarının tibbi nəzarət olmadan istifadəsinin kimyəvi yanıq, piqmentasiya dəyişikliyi və çapıq yarada biləcəyi barədə xəbərdarlıq edir.

Melazma lazerlə müalicə olunurmu?

Lazer melazma müalicəsində bəzi pasiyentlər üçün əlavə seçim ola bilər. Lakin günəş ləkələrindən fərqli olaraq melazmada lazer müalicəsinə daha ehtiyatlı yanaşmaq lazımdır.

Bunun əsas səbəbi melazmanın iltihab və istilik təsirindən sonra tündləşməyə və təkrarlanmağa meylli olmasıdır.

Müəyyən lazer və işıq texnologiyaları artıq piqmentasiyanın azalmasına kömək edə bilər. Lakin bütün lazer növləri melazma üçün uyğun deyil.

Lazer seçimi zamanı:

nəzərə alınmalıdır.

Melazmada lazer və işıq prosedurlarının riskləri haqqında DermNet məlumatlarında müalicədən sonra piqmentasiyanın yenidən yaranması və bəzi hallarda daha da ağırlaşması ehtimalı vurğulanır.

Bu səbəbdən melazması olan hər insana dərhal lazer proseduru tövsiyə edilmir.

Çox vaxt əvvəlcə günəşdən qorunma və uyğun topikal müalicə tətbiq olunur. Lazer isə seçilmiş hallarda, dermatoloq qiymətləndirməsindən sonra əlavə yanaşma kimi nəzərdən keçirilir.

Vəfa Clinic-də təqdim olunan lazer və aparat texnologiyalarının melazma üçün uyğunluğu da konkret cihazın xüsusiyyətləri və pasiyentin dəri vəziyyəti əsasında müəyyənləşdirilməlidir.

Hamiləlikdə melazma niyə yaranır və necə müalicə olunur?

Hamiləlik melazmanın yaranmasına təsir edən hormonal vəziyyətlərdən biridir.

Bu dövrdə estrogen və progesteron səviyyələrinin dəyişməsi melanin istehsalını artıra bilər. Nəticədə xüsusilə yanaqlar, alın və üst dodaq nahiyəsində qəhvəyi ləkələr yarana bilər.

Hamiləlik dövründə yaranan melazma bəzən hamiləlik maskası adlandırılır.

Bəzi qadınlarda bu ləkələr doğuşdan sonra tədricən azalır və ya yox olur. Digərlərində isə daha uzun müddət qala bilər.

Amerika Mama-Ginekoloqlar Kollecinin hamiləlikdə dəri dəyişiklikləri haqqında məlumatında melazmanın hormonal dəyişikliklərlə əlaqəli olduğu və doğuşdan sonra bəzi hallarda öz-özünə sola bildiyi qeyd edilir.

Hamiləlik zamanı əsas yanaşma təhlükəsiz günəşdən qorunma və dəri baryerinin dəstəklənməsidir.

Bu dövrdə retinoidlərdən istifadə edilməməlidir. Hidroxinon və digər güclü piqmentasiya əleyhinə preparatlar da həkimlə məsləhətləşmədən tətbiq olunmamalıdır.

Azelaik turşu kimi bəzi maddələr hamiləlik zamanı müəyyən dermatoloji problemlərdə istifadə oluna bilsə də, melazma üçün konkret müalicə planı mama-ginekoloq və dermatoloqla razılaşdırılmalıdır.

Elektiv lazer və intensiv kimyəvi pilinq prosedurlarını isə əksər hallarda doğuşdan sonraya saxlamaq daha məqsədəuyğundur.

Melazmanı evdə necə azaltmaq olar?

Melazmanın idarə olunmasında gündəlik qulluq böyük rol oynayır.

Bunun üçün çoxsaylı kosmetik məhsullardan istifadə etmək vacib deyil. Əsas məqsəd dəriyə əlavə qıcıqlanma vermədən günəşdən qorunmaq və dermatoloqun seçdiyi aktiv vasitələri düzgün istifadə etməkdir.

Səhər dəri qulluğu

Səhər dərini yumşaq təmizləyici ilə yumaq və ehtiyac olduqda uyğun nəmləndirici tətbiq etmək olar.

Daha sonra geniş spektrli, SPF 30 və ya daha yüksək günəşdən qoruyucu istifadə edilir.

Melazma zamanı dəmir oksidləri olan rəngli günəşdən qoruyucu xüsusilə faydalı ola bilər.

Çölə çıxarkən geniş kənarlı papaqdan istifadə etmək və günəşin intensiv olduğu saatlarda birbaşa şüalanmanı azaltmaq da əhəmiyyətlidir.

Axşam dəri qulluğu

Axşam dərinin gün ərzində istifadə olunan kosmetik vasitələrdən yumşaq şəkildə təmizlənməsi vacibdir.

Daha sonra dermatoloqun tövsiyəsinə uyğun olaraq piqmentasiya əleyhinə preparatlar tətbiq edilə bilər.

Məsələn, bəzi insanlarda azelaik turşu və ya başqa topikal aktivlər uyğun ola bilər.

Lakin birdən çox güclü aktiv maddəni eyni vaxtda tətbiq etmək qıcıqlanma riskini artıra bilər.

Dərinin quruluğu və həssaslığı varsa nəmləndirici qulluq da davam etdirilməlidir.

Nələrdən uzaq durmaq lazımdır?

Melazmanı azaltmaq üçün:

düzgün deyil.

Dəridə yanma, davamlı qızartı və ya qabıqlanma yaranarsa, istifadə olunan vasitələr yenidən qiymətləndirilməlidir.

Melazma neçə müddətə keçir?

Melazma müalicəsinin nəticəsi adətən tədricən yaranır.

Ləkələrin yaranma müddəti, dəri tonu, piqmentasiyanın xüsusiyyətləri və günəşdən qorunmaya əməl edilməsi nəticəyə təsir edir.

Bəzi insanlarda bir neçə ay ərzində nəzərəçarpan yaxşılaşma mümkündür.

Amerika Dermatologiya Akademiyasına görə uyğun müalicə planı ilə nəticələrin görünməsi çox vaxt 3–12 ay çəkə bilər. Uzun müddətdir davam edən melazmada isə daha çox vaxt tələb oluna bilər.

Bu səbəbdən bir neçə həftə ərzində ləkə tam açılmadıqda dərhal daha güclü prosedura keçmək düzgün olmaya bilər.

Melazmada məqsəd yalnız qısa müddətdə ləkəni açmaq deyil, onun yenidən tündləşməsinin qarşısını almaqdır.

Melazma tamamilə keçirmi və yenidən yaranırmı?

Melazma bəzi insanlarda tam və ya demək olar ki, tam sola bilər.

Xüsusilə hamiləliklə əlaqəli melazma doğuşdan sonra hormonal dəyişikliklər sabitləşdikcə azala bilər.

Lakin bir çox insanda melazma uzunmüddətli və təkrarlamağa meylli olur.

Müalicə ilə yaxşılaşma əldə edildikdən sonra:

melazmanın yenidən tündləşməsinə səbəb ola bilər.

Buna görə melazmada davamlı günəşdən qorunma müalicə bitdikdən sonra da əhəmiyyətini saxlayır.

Bəzi hallarda dermatoloq nəticənin qorunması üçün daha yumşaq davametdirici müalicə planı seçə bilər.

Melazma müalicəsində hansı səhvlərdən qaçmaq lazımdır?

Melazmanın uzunmüddətli problem olması bəzi insanları daha sürətli nəticə vəd edən məhsul və prosedurlara yönəldə bilər.

Lakin düzgün olmayan yanaşmalar piqmentasiyanı daha da ağırlaşdıra bilər.

Yalnız kremə güvənmək

Melazma üçün uyğun krem istifadə etmək faydalı olsa da, günəşdən qorunma olmadan uzunmüddətli nəticəni saxlamaq çətin ola bilər.

Həddindən artıq pilinq etmək

Tez-tez və güclü kimyəvi pilinq dəridə iltihab yaradaraq mövcud ləkələri tündləşdirə bilər.

Bütün piqment ləkələrini eyni hesab etmək

Günəş ləkəsi, postinflamatuar hiperpigmentasiya və melazma eyni deyil.

Bir vəziyyət üçün uyğun olan lazer və ya kosmetik preparat digərində faydasız və ya zərərli ola bilər.

Həkim təyinatı olmadan ağardıcı preparatlardan istifadə etmək

Xüsusilə hidroxinon və steroid tərkibli kombinə kremləri uzun müddət özbaşına istifadə etmək yan təsirlərə səbəb ola bilər.

Müalicə nəticəsini çox tez qiymətləndirmək

Melazma müalicəsi bir neçə gündə nəticə verən proses deyil.

Davamlılıq, düzgün günəş qorunması və fərdi müalicə planına əməl edilməsi vacibdir.

Melazma üçün nə vaxt dermatoloqa müraciət etmək lazımdır?

Üzdə yeni yaranan qəhvəyi ləkənin melazma olub-olmadığını müəyyən etmək üçün dermatoloji qiymətləndirmə faydalıdır.

Xüsusilə aşağıdakı hallarda müayinə məqsədəuyğundur:

Xüsusilə tək bir piqmentli nahiyə sürətlə dəyişir, qanayır, yara əmələ gətirir və ya qeyri-adi görünürsə, kosmetik müalicəyə başlamazdan əvvəl dermatoloq tərəfindən yoxlanılmalıdır.

Melazmanın müalicəsində əsas mərhələ düzgün diaqnoz və davamlı günəşdən qorunma planıdır. Daha sonra dərinin vəziyyətinə uyğun topikal preparatlar və lazım olduqda əlavə prosedurlar seçilə bilər.

Vəfa Clinic-də dəri ləkələrinin səbəbinin müəyyənləşdirilməsi və fərdi müalicə yanaşmasının seçilməsi dermatoloji qiymətləndirmə çərçivəsində aparıla bilər.

Melazma haqqında tez-tez verilən suallar

Melazma nədir?

Melazma dəridə melanin piqmentinin həddindən artıq və qeyri-bərabər yaranması nəticəsində meydana çıxan piqmentasiya problemidir. Daha çox yanaqlar, alın, burun və üst dodaq nahiyəsində qəhvəyi və ya boz-qəhvəyi ləkələrlə özünü göstərir. Günəş, hormonal dəyişikliklər və genetik meyllilik melazmanın yaranmasına təsir edə bilər.

Melazma öz-özünə keçirmi?

Bəzi hallarda melazma öz-özünə sola bilər. Xüsusilə hamiləlik zamanı yaranan melazma doğuşdan sonra azala bilər. Lakin bir çox insanda ləkələr uzun müddət davam edir və günəş təsiri ilə yenidən tündləşə bilər.

Melazma üçün hansı krem istifadə olunur?

Melazma müalicəsində hidroxinon, azelaik turşu, tretinoin tərkibli kombinasiyalar və digər piqmentasiya əleyhinə maddələr istifadə oluna bilər. Preparatın seçimi dəri tonundan, həssaslıqdan, hamiləlik vəziyyətindən və melazmanın xüsusiyyətlərindən asılıdır. Güclü reseptli kremlər dermatoloq nəzarəti olmadan istifadə edilməməlidir.

Melazma lazerlə tamamilə keçirmi?

Bəzi lazer prosedurları uyğun pasiyentlərdə melazmanın görünüşünü azalda bilər, lakin tam və qalıcı nəticəyə zəmanət yoxdur. Melazma lazer və istilik təsirindən sonra tündləşə və təkrarlana bilər. Buna görə lazer hər pasiyent üçün ilk müalicə seçimi deyil.

Hamiləlikdə yaranan melazma doğuşdan sonra keçirmi?

Bəzi qadınlarda hamiləliklə əlaqəli melazma doğuşdan sonra hormonal dəyişikliklər sabitləşdikcə tədricən azalır. Lakin bütün hallarda tam keçmir və bəzi ləkələr uzun müddət qala bilər. Hamiləlik zamanı əsas yanaşma təhlükəsiz günəşdən qorunmadır.

Melazma müalicəsi neçə ay çəkir?

Müalicə müddəti fərdi olaraq dəyişir. Amerika Dermatologiya Akademiyasına görə melazmada nəzərəçarpan nəticələr çox vaxt 3–12 ay ərzində formalaşa bilər. Uzun müddətdir mövcud olan və dərin piqmentasiya ilə əlaqəli hallarda müalicə daha çox vaxt tələb edə bilər.

Melazmanın yenidən yaranmasının qarşısını necə almaq olar?

Melazmanın təkrarlanma riskini azaltmaq üçün gündəlik SPF 30 və ya daha yüksək günəşdən qoruyucu istifadə etmək, mümkün olduqda dəmir oksidi tərkibli rəngli məhsullara üstünlük vermək, intensiv günəşdən uzaq durmaq və dərini qıcıqlandıran vasitələri məhdudlaşdırmaq vacibdir. Bəzi pasiyentlərdə dermatoloq əlavə davametdirici müalicə də tövsiyə edə bilər.

Instagram
Facebook
Youtube