Xal necə götürülür? Lazer və cərrahi üsullar

Üzdə, boyunda, kürəkdə və ya bədənin digər nahiyələrində yerləşən xallar bəzən estetik narahatlıq yarada, geyimə ilişə və ya davamlı qıcıqlana bilər. Bəzi hallarda isə xalın ölçüsündə, rəngində və formasında dəyişiklik müşahidə edilir. Belə vəziyyətlərdə xalın götürülməsi gündəmə gələ bilər.

Xalın götürülməsi üçün müxtəlif üsullar mövcuddur. Cərrahi eksiziya, səthi cərrahi kəsilmə və müəyyən dəri törəmələrində lazer prosedurları bunlara daxildir. Lakin bütün üsullar hər xal üçün uyğun deyil.

Əsas fərq ondan ibarətdir ki, cərrahi çıxarılma zamanı toxumanı laborator müayinəyə göndərmək mümkündür. Xal lazerlə tamamilə məhv edildikdə isə histopatoloji qiymətləndirmə üçün lazım olan toxuma qorunmaya bilər.

Bu səbəbdən xalın götürülməsi yalnız kosmetik prosedur kimi qiymətləndirilməməlidir. İlk mərhələdə dəri törəməsinin növü və melanoma baxımından şübhəli əlamətlərin olub-olmaması müəyyən edilməlidir.

Müalicə üsulu xalın xüsusiyyətlərinə, yerləşdiyi nahiyəyə, ölçüsünə və tibbi qiymətləndirmənin nəticəsinə əsasən seçilir.

Xalı hansı hallarda götürmək lazımdır?

Bütün xalların götürülməsi vacib deyil. Uzun müddət dəyişməyən, xoşxassəli və narahatlıq yaratmayan xallar adətən tibbi müdaxilə tələb etmir.

Lakin bəzi vəziyyətlərdə xalın çıxarılması məqsədəuyğun ola bilər.

Xalın görünüşündə şübhəli dəyişikliklər varsa

Əgər xal:

melanoma ehtimalı baxımından qiymətləndirilməlidir.

Belə hallarda əsas məqsəd yalnız xalın görünən hissəsini aradan qaldırmaq deyil, onun hüceyrə quruluşunu da yoxlamaqdır.

Amerika Dermatologiya Akademiyasına görə şübhəli xalların cərrahi çıxarılması zamanı əldə edilən toxuma mikroskopik müayinəyə göndərilə bilər. Bu müayinə xalda xərçəng hüceyrələrinin olub-olmadığını müəyyən etməyə kömək edir.

Xal davamlı zədələnirsə

Bəzi xallar yerləşdiyi nahiyəyə görə tez-tez travmaya məruz qalır.

Məsələn:

Belə hallarda xalın götürülməsi rahatlıq baxımından nəzərdən keçirilə bilər.

Lakin təkrar qıcıqlanan törəmənin həqiqətən melanositar xal olub-olmadığı əvvəlcə müəyyən edilməlidir.

Xal estetik narahatlıq yaradırsa

Üzdə və digər görünən nahiyələrdə yerləşən xallar bəzən estetik səbəblə götürülür.

Xüsusilə böyük və qabarıq xalların çıxarılması istənilə bilər.

Ancaq kosmetik məqsədli prosedurda da əvvəlcə xalın xoşxassəli olduğuna dair tibbi qiymətləndirmə aparılmalıdır.

Eyni zamanda pasiyent bilməlidir ki, istənilən çıxarılma üsulu dəridə müəyyən iz buraxa bilər.

Xal götürülməzdən əvvəl necə müayinə olunur?

Xalın götürülməsi üçün uyğun üsul onun görünüşünə və xüsusiyyətlərinə əsasən seçilir.

Dermatoloq müayinə zamanı:

qiymətləndirir.

Bundan əlavə, şəxsin ailəsində melanoma tarixçəsinin olub-olmaması və əvvəlki dəri xəstəlikləri də nəzərə alına bilər.

Dermatoskopiya nə üçün aparılır?

Dermatoskopiya dəri törəmələrinin xüsusi böyüdücü və işıqlandırıcı cihazla qiymətləndirilməsidir.

Bu müayinə zamanı adi gözlə aydın görünməyən müəyyən piqment və struktur xüsusiyyətlərini müşahidə etmək mümkündür.

Dermatoskopiya xoşxassəli nevusları və şübhəli piqmentli törəmələri fərqləndirməyə kömək etsə də, melanoma ehtimalını bütün hallarda tam istisna etmir.

Xüsusilə dəyişən və qeyri-adi görünən törəmələrdə əlavə müayinəyə ehtiyac yarana bilər.

Melanomanın diaqnostikasında dermatoskopiya və biopsiyanın rolu barədə Cancer Research UK məlumatlarında şübhəli xalın müayinəsindən sonra toxumanın laborator araşdırılmasının lazım ola biləcəyi izah olunur.

Bu səbəbdən lazer və ya cərrahi müdaxilədən əvvəl xalın dermatoloji qiymətləndirilməsi müalicənin əsas mərhələsidir.

Xal cərrahi üsulla necə götürülür?

Cərrahi üsulla xalın götürülməsi dəridəki törəmənin tibbi alətlə çıxarılmasına əsaslanır.

Cərrahi müdaxilə bütün hallarda böyük əməliyyat demək deyil. Kiçik xalların çıxarılması çox vaxt yerli keyitmə ilə ambulator şəraitdə həyata keçirilə bilər.

İstifadə olunan texnika isə xalın növündən və dərinliyindən asılıdır.

Cərrahi eksiziya

Cərrahi eksiziya zamanı xal dəri toxumasının müəyyən hissəsi ilə birlikdə kəsilərək çıxarılır.

Prosedur adətən belə aparılır:

  1. Xal və ətraf dəri qiymətləndirilir.
  2. Prosedur nahiyəsi antiseptiklə hazırlanır.
  3. Yerli anesteziya tətbiq edilir.
  4. Xal uyğun cərrahi texnika ilə çıxarılır.
  5. Lazım gəldikdə yaranın kənarları tikişlə bağlanır.
  6. Toxuma histopatoloji müayinəyə göndərilə bilər.

Cərrahi eksiziya xüsusilə dərin yerləşən və ya melanoma baxımından şübhəli xallar üçün mühüm üsuldur.

Melanoma şübhəsi olduqda müayinə üçün mümkün qədər bütöv və kifayət qədər dərin toxuma nümunəsinin əldə edilməsi vacibdir. Xüsusi anatomik və klinik vəziyyətlərdə biopsiya üsulu fərqli seçilə bilər.

Cərrahi çıxarılmanın əsas üstünlüyü toxumanın hüceyrə quruluşunun laboratoriyada araşdırıla bilməsidir.

Səthi cərrahi götürülmə (shave excision)

Bəzi qabarıq və klinik baxımdan xoşxassəli görünən xallarda səthi cərrahi götürülmə istifadə edilə bilər.

Bu üsulda xüsusi cərrahi alətlə törəmənin qabarıq hissəsi və seçilmiş dərinlikdəki toxuma çıxarılır.

Prosedur bəzən tikiş tələb etmir və yara tədricən sağalır.

Lakin shave üsulu bütün xallar üçün uyğun deyil.

Xalın hüceyrələri daha dərin qatda qalarsa, sonradan eyni sahədə piqmentasiya və ya təkrar törəmə görünə bilər.

Bundan əlavə, melanoma baxımından şübhəli törəmələrdə səthi nümunənin götürülməsi xəstəliyin dərinliyinin düzgün qiymətləndirilməsinə mane ola bilər.

DermNet-in dəri biopsiyası üsulları haqqında tibbi izahında səthi shave biopsiyanın dərin toxumaları əhatə etmədiyi və bunun bəzi bədxassəli proseslərin qiymətləndirilməsini çətinləşdirə biləcəyi qeyd olunur.

Punch üsulu

Punch biopsiya xüsusi dairəvi kəsici alətlə dəri toxumasından silindrik nümunənin götürülməsidir.

Bu üsul bəzi kiçik dəri törəmələrində və diaqnostik vəziyyətlərdə istifadə edilə bilər.

Lakin melanoma şübhəsi olan törəmənin yalnız bir hissəsindən nümunə götürülməsi bəzi hallarda diaqnostik məlumatı məhdudlaşdıra bilər.

Buna görə punch, shave və tam eksiziya arasında seçim dermatoloqun klinik qiymətləndirməsinə əsasən aparılmalıdır.

Xal lazerlə necə götürülür?

Lazer texnologiyaları müxtəlif dəri törəmələrinin müalicəsində istifadə oluna bilər.

Lazer enerjisi toxumaya təsir edərək onun müəyyən hissəsini buxarlaşdıra, məhv edə və ya piqmenti azalda bilər.

Lakin burada vacib fərq mövcuddur: bütün dəri törəmələri melanositar xal deyil.

Gündəlik danışıqda xal adlandırılan bəzi törəmələr əslində:

ola bilər.

Bu törəmələrin bir hissəsində lazer və başqa destruktiv prosedurlar uyğun seçim ola bilər. Ancaq melanositar xalların qiymətləndirilməsi fərqli yanaşma tələb edir.

Melanositar xalı lazerlə götürmək olarmı?

Melanositar nevusları lazerlə məhv etmək ümumiyyətlə standart birinci seçim hesab edilmir.

Bunun əsas səbəbləri:

Britaniya Dermatoloqlar Assosiasiyasının melanositar xalların götürülməsi ilə bağlı tövsiyələrində lazerlə çıxarılma məsləhət görülmür, çünki bu üsul toxumanın histoloji müayinəsinə imkan verməyə bilər.

Xüsusilə melanoma şübhəsi olan xalın lazerlə yandırılması düzgün yanaşma deyil.

Lazerin müəyyən piqmentli dəri dəyişikliklərində istifadə edilməsi onun bütün xallar üçün uyğun və təhlükəsiz olduğu anlamına gəlmir.

Lazer hansı hallarda nəzərdən keçirilə bilər?

Lazer müəyyən xoşxassəli və diaqnozu təsdiqlənmiş dəri törəmələrində, həmçinin bəzi estetik dəri problemlərində istifadə oluna bilər.

Bu zaman prosedurun uyğunluğu:

asılıdır.

Vəfa Clinic-də təqdim olunan lazer və aparat texnologiyaları arasında Fotona lazer mövcuddur. Lakin konkret dəri törəməsinin hansı cihaz və üsulla çıxarılmasının uyğun olduğu əvvəlcə dermatoloji qiymətləndirmə əsasında müəyyən edilməlidir.

Lazer və cərrahi üsul arasında fərq nədir?

Xalın götürülməsi zamanı əsas seçim meyarı yalnız prosedurun rahatlığı və ya sürəti olmamalıdır.

Ən vacib məsələlərdən biri çıxarılacaq toxumanın histopatoloji müayinəsinə ehtiyacın olub-olmamasıdır.

Müqayisə Cərrahi götürülmə Lazer
İş prinsipi Törəmə cərrahi yolla çıxarılır Toxumaya lazer enerjisi ilə təsir edilir
Histoloji müayinə Çıxarılan toxuma göndərilə bilər Toxuma məhv edilirsə mümkün olmaya bilər
Melanoma şübhəsi Uyğun diaqnostik yanaşmadır Uyğun deyil
Dərin xal Tam eksiziya mümkün ola bilər Nevus hüceyrələri qala bilər
Tikiş Üsuldan asılı olaraq lazım olur Adətən tikiş tələb olunmur
Çapıq riski Mövcuddur Mövcuddur
Təkrarlanma Çıxarılmanın tamlığından asılıdır Qalan nevus hüceyrələri səbəbindən mümkündür

Cərrahi üsulun daha uyğun olması hər kəsdə eyni ölçüdə çapıq qalacağı demək deyil.

Eyni şəkildə lazerin tikiş tələb etməməsi də çapıqsız nəticəyə zəmanət vermir.

Prosedur seçimi estetik gözləntilərlə yanaşı diaqnostik təhlükəsizliyə də əsaslanmalıdır.

Xalın histopatoloji müayinəsi nə üçün vacibdir?

Histopatoloji müayinə çıxarılan toxumanın mikroskop altında araşdırılmasıdır.

Patoloq toxumanın hüceyrə quruluşunu qiymətləndirərək onun:

olub-olmadığını müəyyən etməyə kömək edir.

Dermatoskopiya çox faydalı diaqnostik üsul olsa da, melanoma şübhəsi qalırsa, yekun diaqnoz üçün histopatoloji müayinə tələb oluna bilər.

Xüsusilə melanoma ehtimalı olan xalda toxumanın tamlığı və dərinliyi vacibdir.

Əgər biopsiya nəticəsində melanoma müəyyən edilərsə, əlavə cərrahi müdaxilə və başqa qiymətləndirmələr lazım ola bilər.

Cancer Research UK-nin melanoma üçün biopsiya və sonrakı müalicə barədə məlumatında şübhəli törəmənin çıxarılaraq laboratoriyada araşdırılmasının diaqnostikanın əsas mərhələsi olduğu göstərilir.

Bu səbəbdən xüsusilə dəyişən və qeyri-adi görünən xal üçün toxumanı məhv edən kosmetik üsul seçilməməlidir.

Xal götürülməsi ağrılıdırmı?

Xalların bir çoxunun cərrahi götürülməsi yerli anesteziya ilə aparılır.

Yerli keyitmə zamanı dərinin müəyyən nahiyəsinə anestezik preparat tətbiq edilir və həmin sahədə ağrı hissi müvəqqəti azalır.

İynə vurulan zaman qısa müddətli batma və ya yanma hissi ola bilər.

Anesteziyanın təsirindən sonra prosedur zamanı kəskin ağrı əvəzinə müəyyən təzyiq və toxunma hissi ola bilər.

Əgər müdaxilə zamanı ağrı hiss edilirsə, bunu həkimə bildirmək lazımdır.

Prosedurdan sonra anesteziyanın təsiri azaldıqda:

yarana bilər.

Narahatlığın dərəcəsi xalın ölçüsündən, götürülmə üsulundan və yerləşdiyi nahiyədən asılıdır.

Xalın götürülməsi nə qədər vaxt aparır?

Kiçik və sadə dəri törəmələrinin çıxarılması çox vaxt ambulator prosedur şəraitində həyata keçirilir.

Lakin bütün xallar üçün dəqiq müddət göstərmək mümkün deyil.

Prosedurun müddətinə:

təsir edir.

Bəzi kiçik törəmələr qısa müddətdə çıxarıla bilər. Daha böyük və mürəkkəb nahiyədə yerləşən xallar isə əlavə vaxt və cərrahi planlaşdırma tələb edə bilər.

Əksər kiçik ambulator prosedurlardan sonra pasiyent həmin gün evə qayıda bilər.

Üzdəki xal necə götürülür?

Üzdəki xalların götürülməsində tibbi təhlükəsizliklə yanaşı çapığın yerləşməsi və estetik nəticə də nəzərə alınır.

Üzün müxtəlif nahiyələrində dərinin qalınlığı və gərginliyi fərqlidir.

Məsələn:

anatomik baxımdan fərqli xüsusiyyətlərə malikdir.

Bu səbəbdən üzdəki xalın götürülməsi zamanı törəmənin dərinliyi və uyğun cərrahi bağlama texnikası qiymətləndirilir.

Səthi, qabarıq və xoşxassəli nevusda bəzi hallarda shave üsulu istifadə oluna bilər. Dərin və ya melanoma baxımından şübhəli törəmədə isə tam toxuma nümunəsi əldə etməyə imkan verən yanaşma vacibdir.

Üzdə estetik nəticə əhəmiyyətli olsa da, şübhəli xalı yalnız iz qalmaması məqsədilə lazerlə məhv etmək düzgün deyil.

Xal götürüldükdən sonra çapıq qalırmı?

Bəli, istənilən çıxarılma üsulundan sonra müəyyən iz qalması mümkündür.

Çapığın görünüşü:

asılıdır.

Cərrahi eksiziyadan sonra nazik xətt şəklində çapıq qala bilər.

Səthi götürülmədən sonra isə bəzən yastı, açıq və ya tünd rəngli ləkə, yaxud çökək iz yaranır.

Lazer prosedurlarında da:

riski mövcuddur.

Keloidə meylli dəridə risk

Əvvəllər keloid və ya hipertrofik çapıq yaranmış şəxslərdə yeni cərrahi müdaxilədən sonra da qabarıq çapıq əmələ gəlməsi mümkündür.

Xüsusilə sinə, çiyin və kürək kimi nahiyələrdə bu risk daha diqqətlə qiymətləndirilməlidir.

Belə şəxslərdə həkim prosedurdan əvvəl çapıq tarixçəsini nəzərə alaraq uyğun texnika və sonrakı qulluq planı müəyyən edə bilər.

Çapığın yaranma ehtimalı prosedurdan imtina etmək üçün hər zaman əsas deyil, lakin estetik gözləntilər əvvəlcədən real şəkildə müəyyənləşdirilməlidir.

Xal götürüldükdən sonra yara neçə günə sağalır?

Sağalma müddəti çıxarılma üsulundan və yaranın ölçüsündən asılıdır.

Kiçik səthi yaralarda sağalma bir neçə həftə ərzində baş verə bilər.

DermNet-in səthi dəri biopsiyası haqqında məlumatında shave üsulundan sonra yaranın çox vaxt təxminən 1–3 həftə ərzində sağaldığı qeyd olunur.

Cərrahi eksiziyadan sonra tikiş qoyulubsa, onun çıxarılma vaxtı yaranın yerləşdiyi sahəyə və cərrahın göstərişinə görə müəyyən edilir.

Üz nahiyəsində tikişlər bəzən daha erkən, bədənin yüksək gərginlikli sahələrində isə daha gec çıxarıla bilər.

Lakin yaranın səthinin bağlanması çapığın tam yetişməsi demək deyil.

Yeni çapıq ilk aylarda:

görünə bilər.

Çapığın yumşalması və solması aylarla, bəzi hallarda daha uzun müddət davam edə bilər.

Xal götürüldükdən sonra necə qulluq edilməlidir?

Prosedurdan sonrakı düzgün qulluq sağalmanın dəstəklənməsi və mümkün ağırlaşmaların azaldılması baxımından vacibdir.

Qulluq qaydaları istifadə olunan üsuldan asılı olaraq dəyişə bilər.

Sarğını düzgün qorumaq

Cərrahi çıxarılmadan sonra həkim yara üzərinə sarğı tətbiq edə bilər.

Sarğının nə vaxt dəyişdirilməsi və yaranın nə vaxt isladılmasının mümkün olması barədə verilən göstərişlərə əməl etmək lazımdır.

Bəzi cərrahi yaralarda ilk 24–48 saat sarğının quru saxlanması tövsiyə oluna bilər. Lakin bu müddət tətbiq olunan sarğı və cərrahi texnikaya görə fərqlənə bilər.

Yaranı təmiz saxlamaq

Həkimin tövsiyəsinə uyğun olaraq yara yumşaq şəkildə təmizlənməlidir.

Yaranı spirt, hidrogen peroksid və digər qıcıqlandırıcı vasitələrlə təkrar-təkrar təmizləmək sağalma prosesinə mənfi təsir göstərə bilər.

Antibiotik tərkibli məlhəmlər də bütün pasiyentlər üçün rutin olaraq vacib deyil.

Yara baxımında cərrahın təyin etdiyi vasitələrdən istifadə edilməlidir.

Qabığı qoparmamaq

Səthi çıxarılmadan sonra yaranın üzərində qabıq əmələ gələ bilər.

Qabığı zorla çıxarmaq:

səbəb ola bilər.

Bu səbəbdən yaranın öz təbii bərpa prosesinə müdaxilə edilməməlidir.

Günəşdən qorunmaq

Yara tam bağlandıqdan sonra günəşdən qorunma çapığın rənginin daha tünd qalmasının qarşısını almağa kömək edə bilər.

Xüsusilə üz, boyun və əl kimi günəşə açıq nahiyələrdə geniş spektrli SPF 30 və ya daha yüksək günəşdən qoruyucu istifadə etmək məqsədəuyğundur.

Açıq yara üzərinə hansı məhsulun tətbiq edilə biləcəyi isə həkim tərəfindən müəyyən edilməlidir.

Fiziki gərginliyi azaltmaq

Tikiş qoyulan sahəyə həddindən artıq dartılma verən hərəkətlər yaranın sağalmasına mənfi təsir göstərə bilər.

Xüsusilə kürək, çiyin və oynaq yaxınlığında yerləşən yaralarda fiziki aktivliyin müvəqqəti məhdudlaşdırılması lazım gələ bilər.

Bərpa dövründə dəri eksiziyasından sonra yara qulluğu üzrə tibbi tövsiyələrdə də sarğının qorunması, qanamanın izlənməsi və yaraya artıq gərginlik verilməməsi vurğulanır.

Xal götürüldükdən sonra hansı ağırlaşmalar yarana bilər?

Xal götürülməsi çox vaxt kiçik müdaxilə olsa da, tamamilə risksiz deyil.

Mümkün ağırlaşmalara:

daxildir.

Riskin səviyyəsi törəmənin xüsusiyyətlərindən, prosedurun texnikasından və pasiyentin fərdi vəziyyətindən asılıdır.

Aşağıdakı əlamətlər yaranarsa, tibbi yardım almaq lazımdır:

Prosedurdan sonrakı yüngül həssaslıqla infeksiya və başqa ağırlaşma əlamətlərini fərqləndirmək vacibdir.

Xal götürüldükdən sonra yenidən yarana bilərmi?

Bəli, bəzi hallarda xalın götürüldüyü sahədə yenidən piqmentasiya görünə bilər.

Bu, xüsusilə nevus hüceyrələrinin bir hissəsi dərinin daha dərin qatlarında qaldıqda mümkündür.

Belə vəziyyət recurrent nevus, yəni təkrarlanan nevus kimi tanınır.

Məsələn, səthi shave üsulundan sonra müəyyən hüceyrələr qala və sonradan eyni nahiyədə yenidən piqmentli sahə əmələ gələ bilər.

DermNet-in melanositar nevusların xüsusiyyətləri haqqında məlumatında əvvəl çıxarılmış xalın çapıq sahəsində yenidən piqmentasiya yaratmasının mümkün olduğu qeyd olunur.

Lakin əvvəl götürülmüş xalın yerində yenidən tünd ləkə yaranmasını avtomatik olaraq təhlükəsiz proses hesab etmək düzgün deyil.

Bu, xüsusilə ilkin törəmənin histoloji nəticəsi məlum deyilsə və ya piqmentli sahə dəyişməyə davam edirsə, dermatoloji qiymətləndirmə tələb edir.

Xalı evdə götürmək olarmı?

Xalı evdə götürmək təhlükəlidir.

İnternetdə bəzən:

təklif olunur.

Bu vasitələrin istifadəsi dəridə ciddi zədələnmə yarada bilər.

Mümkün nəticələr arasında kimyəvi yanıq, infeksiya, güclü qanama və qalıcı çapıq var.

Daha vacibi, dəri törəməsi melanoma baxımından şübhəlidirsə, evdə aparılan müdaxilə diaqnozu gecikdirə bilər.

ABŞ FDA-nın evdə xal götürmək üçün satılan preparatlar haqqında xəbərdarlığında belə vasitələrin xərçəng diaqnozunun gecikməsinə və ciddi dəri zədələnmələrinə səbəb ola biləcəyi vurğulanır.

Xalı götürmək üçün qərar verildikdə prosedur dermatoloji qiymətləndirmədən sonra tibbi şəraitdə aparılmalıdır.

Xalın götürülməsi üçün hansı həkimə müraciət etmək lazımdır?

İlk mərhələdə dermatoloqa müraciət etmək məqsədəuyğundur.

Dermatoloq törəmənin:

qiymətləndirir.

Müdaxilənin növündən asılı olaraq çıxarılma dermatoloq, dermatoloji cərrah və ya uyğun cərrahi ixtisaslı mütəxəssis tərəfindən həyata keçirilə bilər.

Şübhəli piqmentli törəmədə öncə düzgün biopsiya və histoloji diaqnoz vacibdir.

Vəfa Clinic-in dəri törəmələrinin diaqnostikası və götürülməsi istiqamətindəki xidmətləri xal və digər dəri dəyişikliklərinin fərdi qiymətləndirilməsini əhatə edir.

Uyğun metod müəyyən edilərkən yalnız törəmənin ölçüsü deyil, onun bioloji xüsusiyyətləri və lazım olan diaqnostik müayinələr də nəzərə alınmalıdır.

Xalın cərrahi və ya başqa üsulla götürülməsi barədə qərar verməzdən əvvəl mümkün nəticə, çapıq riski və laborator müayinəyə ehtiyac haqqında məlumat almaq vacibdir.

Xal götürülməsi haqqında tez-tez verilən suallar

Xal necə götürülür?

Xalın götürülməsi üçün cərrahi eksiziya və bəzi xoşxassəli qabarıq xallarda səthi cərrahi çıxarılma istifadə edilə bilər. Lazer isə müəyyən digər xoşxassəli dəri törəmələrində tətbiq oluna bilər, lakin melanositar xallar üçün adətən tövsiyə edilən birinci üsul deyil. Seçim dermatoloji müayinə əsasında aparılır.

Xalı lazerlə götürmək təhlükəsizdirmi?

Lazerin təhlükəsizliyi dəri törəməsinin növündən asılıdır. Melanositar xal lazerlə məhv edildikdə toxumanın histoloji müayinəsi mümkün olmaya və dərin hüceyrələr qala bilər. Melanoma şübhəsi olan törəmələr lazerlə məhv edilməməlidir. Bəzi başqa xoşxassəli dəri törəmələrində lazer uyğun seçim ola bilər.

Xalın cərrahi götürülməsi ağrılıdırmı?

Kiçik xalların cərrahi götürülməsi çox vaxt yerli anesteziya ilə aparılır. Anesteziya tətbiq edilərkən qısa batma hissi ola bilər. Prosedur zamanı isə həmin nahiyədə ağrı hissi əhəmiyyətli dərəcədə azalır. Sonradan yüngül həssaslıq və ağrı yarana bilər.

Xal götürüldükdən sonra çapıq qalırmı?

Bəli, həm cərrahi, həm də lazer əsaslı çıxarılma üsullarında iz qalması mümkündür. Çapığın görünüşü törəmənin dərinliyi, ölçüsü, yerləşdiyi nahiyə və dərinin sağalma xüsusiyyətlərindən asılıdır. Heç bir üsul bütün insanlarda tamamilə izsiz nəticəyə zəmanət vermir.

Xal götürüldükdən sonra neçə günə sağalır?

Sağalma müddəti istifadə olunan üsuldan asılıdır. Səthi shave çıxarılmasından sonra yara çox vaxt təxminən 1–3 həftəyə bağlanır. Cərrahi eksiziyada sağalma müddəti yaranın ölçüsünə və tikişlərin olub-olmamasına görə dəyişir. Çapığın tam yetişməsi isə aylarla davam edə bilər.

Xal götürüldükdən sonra yenidən yarana bilərmi?

Bəli. Xüsusilə səthi çıxarılmadan sonra nevus hüceyrələrinin bir hissəsi dəridə qalarsa, həmin nahiyədə yenidən piqmentasiya yarana bilər. Lakin əvvəl götürülmüş xalın yerində yeni tünd ləkə əmələ gəlirsə, onun təhlükəsiz olduğunu özbaşına müəyyən etmək olmaz. Dermatoloji qiymətləndirmə lazımdır.

Hansı xallar mütləq laborator müayinəyə göndərilməlidir?

Melanoma baxımından şübhəli olan xalların diaqnostikası üçün uyğun biopsiya və histopatoloji müayinə vacibdir. Xalın qeyri-simmetrik olması, rəng və forma dəyişməsi, sürətli böyümə və səbəbsiz qanama kimi əlamətlər əlavə müayinəyə ehtiyac yarada bilər. Digər çıxarılan xalların histoloji müayinəsi barədə qərar da törəmənin xüsusiyyətləri və klinik protokola əsasən verilir.

Instagram
Facebook
Youtube