Üzdəki qara nöqtələr nədir və niyə yaranır?

Burun, çənə, alın və yanaqlarda görünən kiçik tünd nöqtələr çox vaxt dərinin kifayət qədər təmiz olmaması ilə əlaqələndirilir. Halbuki qara nöqtələrin əsas səbəbi kir deyil.

Qara nöqtə aknenin iltihabsız formalarından biridir və tibbi olaraq açıq komedon adlandırılır. Tük follikulunun girişində yağ — sebum — və ölü dəri hüceyrələri toplandıqda məsamə tıxanır. Bu tıxacın səthi açıq qaldıqda içindəki maddələr hava ilə təmas edir və oksidləşərək tünd rəng alır.

Amerika Dermatologiya Akademiyasına görə qara nöqtənin qara görünməsinin səbəbi kir deyil; məsamədəki yağ və ölü dəri hüceyrələrinin hava ilə təmasından sonra baş verən kimyəvi reaksiyadır.

Qara nöqtələr ən çox yağ vəzilərinin daha aktiv olduğu üzün T-zonasında — alın, burun və çənədə — görünür. Ancaq sinə, kürək və digər nahiyələrdə də yarana bilər.

Problemin düzgün idarə olunması üçün qara nöqtəni sadəcə sıxıb çıxarmaq yox, məsamələrin niyə davamlı tıxandığını anlamaq vacibdir.

Qara nöqtə necə yaranır?

Dəridə yerləşən piy vəziləri sebum adlanan təbii yağ istehsal edir. Sebum dərinin qoruyucu baryerinin və nəmliliyinin saxlanmasında mühüm rol oynayır.

Problem sebum, keratin və ölü dəri hüceyrələri tük follikulunun çıxışında həddindən artıq toplandıqda başlayır.

Sadələşdirilmiş şəkildə proses belədir:

  1. Piy vəzisi sebum istehsal edir.
  2. Dərinin üst qatından ölü hüceyrələr ayrılır.
  3. Sebum və hüceyrələr follikul daxilində toplanır.
  4. Məsamənin çıxışı tıxanır.
  5. Tıxacın səthi açıq qalırsa hava ilə təmas yaranır.
  6. Material oksidləşərək tündləşir və qara nöqtə görünür.

Amerika Dermatologiya Akademiyası qara nöqtələri məhz artıq yağ və ölü dəri hüceyrələri ilə dolmuş, səthi açıq qalan məsamələr kimi təsvir edir.

Bu səbəbdən üzü daha sərt yumaq və ya qara nöqtələri “kir” kimi sürtərək təmizləməyə çalışmaq problemi həll etmir.

Əksinə, dərinin həddindən artıq qıcıqlandırılması vəziyyəti ağırlaşdıra bilər.

Qara nöqtə ilə ağ nöqtə arasındakı fərq nədir?

Hər ikisi komedonal akne növüdür.

Əsas fərq məsamənin səthinin açıq və ya bağlı olmasıdır.

Qara nöqtə — açıq komedon:
Məsamənin çıxışı açıqdır. İçəridəki yağ və keratin hava ilə təmas etdiyinə görə səthi tünd görünür.

Ağ nöqtə — qapalı komedon:
Tıxacın üzəri nazik dəri təbəqəsi ilə bağlıdır. Buna görə ağ, dəri rəngində və ya kiçik qabarcıq şəklində görünür.

Hər iki halda problemin başlanğıcında məsamənin sebum və ölü hüceyrələrlə tıxanması dayanır.

Əgər məsamədə bakteriya və iltihab artarsa, bu komedon daha sonra:

formasına keçə bilər.

Bu səbəbdən çoxsaylı qara və ağ nöqtələr yalnız estetik məsələ kimi deyil, komedonal aknenin bir hissəsi kimi də qiymətləndirilə bilər.

Qara nöqtələr niyə yaranır?

Qara nöqtələrin yaranmasını tək bir səbəblə izah etmək olmur. Adətən bir neçə faktor birlikdə məsamələrin daha asan tıxanmasına gətirib çıxarır.

Yağlı dəri və çox sebum istehsalı

Yağ vəzilərinin daha aktiv olması follikul daxilində sebumun miqdarını artırır.

Bu, avtomatik olaraq hər yağlı dəridə qara nöqtə yaranacağı demək deyil, lakin məsamələrin tıxanması üçün uyğun şərait yarada bilər.

Burun və alın nahiyəsində piy vəziləri daha çox olduğundan qara nöqtələrin məhz T-zonada daha çox görünməsi təsadüfi deyil.

Ölü dəri hüceyrələrinin məsamədə toplanması

Dərinin üst qatındakı hüceyrələr daim yenilənir.

Ölü hüceyrələr normal şəkildə uzaqlaşmadıqda sebumla qarışaraq follikulun girişini tıxaya bilər.

Bu proses komedonun yaranmasının əsas mərhələlərindən biridir.

Hormonal dəyişikliklər

Androgen hormonları piy vəzilərinin fəaliyyətini artıra bilər.

Buna görə qara nöqtə və digər akne formaları xüsusilə:

daha çox görünə bilər.

Mayo Clinic də hormonal dəyişiklikləri akneni yarada və ağırlaşdıra bilən əsas faktorlardan biri kimi göstərir.

Məsamələri tıxayan kosmetik məhsullar

Bəzi makiyaj, günəşdən qoruyucu və dəriyə qulluq vasitələri komedon yaranmasına meylli dəridə məsamələrin tıxanmasını artıra bilər.

Bu səbəbdən qara nöqtəyə meylli dəridə məhsul seçərkən qablaşdırmada:

kimi qeydlərə baxmaq faydalı ola bilər.

Lakin “oil-free” yazılması məhsulun bütün insanlarda mütləq problem yaratmayacağına zəmanət vermir. Dərinin fərdi reaksiyası da nəzərə alınmalıdır.

Dəriyə düzgün qulluq edilməməsi

Makiyajla yatmaq, dəri tipinə uyğun olmayan ağır məhsullardan istifadə və dərinin gün ərzində topladığı kosmetik qalıqları təmizləməmək məsamələrin tıxanmasına kömək edə bilər.

Digər tərəfdən, üzü gündə çox sayda dəfə sərt sabun və skrabla yumaq da düzgün deyil.

Həddindən artıq təmizləmə dərinin qoruyucu baryerini poza və qıcıqlanmanı artıra bilər.

Burundakı bütün qara nöqtələr həqiqətən qara nöqtədirmi?

Xeyr. Bu xüsusilə vacib fərqdir.

Burunda görünən çoxsaylı, kiçik və bir-birinə bənzər boz-qəhvəyi nöqtələrin bir hissəsi sebaceous filaments — piy lifləri ola bilər.

Piy lifləri xəstəlik deyil və dərinin normal strukturunun bir hissəsidir. Onların funksiyası piy vəzisində yaranan sebumun dəri səthinə daşınmasına kömək etməkdir.

Qara nöqtə ilə fərqləri belədir:

Qara nöqtələr:

Piy lifləri:

Cleveland Clinic piy liflərinin qara nöqtələrə bənzəyə bildiyini, lakin akne olmadığını və normal dəri funksiyasının bir hissəsi olduğunu bildirir.

Bu fərq ona görə vacibdir ki, piy liflərini tamamilə və daimi olaraq “təmizləmək” mümkün deyil.

Onları sıxdıqdan sonra belə sebum yenidən follikulda toplanır.

Qara nöqtələri sıxmaq olarmı?

Evdə dırnaqla qara nöqtələri sıxmaq məsləhət görülmür.

İlk baxışda məsamənin təmizləndiyini görmək mümkün olsa da, sıxma zamanı:

Amerika Dermatologiya Akademiyası qara nöqtələri sıxmağın infeksiya və qalıcı çapıq riskini artıra biləcəyini bildirir.

Xüsusilə eyni nahiyəni təkrar-təkrar sıxmaq dəridə qızartı, damar görünüşü və postinflamatuar hiperpigmentasiya yarada bilər.

Dərin və çətin çıxan komedonlarda professional komedon ekstraksiyası daha təhlükəsiz seçim ola bilər.

Vəfa Clinic-in Kosmetologiya xidmətləri dəriyə qulluq və estetik problemlərə uyğun prosedurların fərdi dəri qiymətləndirməsindən sonra seçilməsini nəzərdə tutur.

Qara nöqtələri azaltmaq üçün evdə necə qulluq etmək olar?

Qara nöqtəyə meylli dəridə əsas məqsəd mövcud tıxacların azalması və yenilərinin yaranmasının qarşısının alınmasıdır.

Dərini gündə iki dəfə yumşaq təmizləyin

Üzü səhər və axşam yumşaq təmizləyici ilə yumaq əksər insanlar üçün kifayət edir.

Dərini:

davamlı sürtmək lazım deyil.

Qara nöqtənin tünd görünməsi kirə görə olmadığı üçün daha güclü yuma onu aradan qaldırmır.

Salisilik turşu

Salisilik turşu yağda həll olan beta-hidroksi turşusudur və məsamə daxilindəki ölü hüceyrələrin uzaqlaşdırılmasına kömək edə bilər.

Bu səbəbdən komedonal akne və qara nöqtəyə meylli dəridə:

formasındakı salisilik turşu məhsulları istifadə oluna bilər.

Cleveland Clinic salisilik turşunun ölü dəri hüceyrələrinin məsaməni tıxamasının qarşısının alınmasına kömək edə biləcəyini qeyd edir.

Lakin yüksək konsentrasiyalı professional turşu ilə ev üçün hazırlanmış kosmetik məhsullar eyni deyil. Güclü turşuları nəzarətsiz istifadə etmək qıcıqlanma və piqmentasiya yarada bilər.

Retinoidlər

Retinoidlər komedonal aknenin müalicəsində mühüm yer tutur.

Onlar follikulda hüceyrələrin yığılmasını azaltmağa və yeni tıxacların yaranmasının qarşısını almağa kömək edir.

Amerika Dermatologiya Akademiyası qara və ağ nöqtələr üçün retinoidlərin, o cümlədən bəzi ölkələrdə reseptsiz əldə edilən adapalenin istifadə oluna biləcəyini bildirir.

Nəticə bir neçə gündə yaranmır. Akne müalicəsinin effektini qiymətləndirmək üçün çox vaxt ən azı 6–8 həftə ardıcıl istifadə tələb olunur.

Retinoidlər:

yarada bilər. Buna görə istifadə rejimi dəriyə uyğun seçilməlidir.

Hamiləlik zamanı retinoidlərdən istifadə edilməməlidir. Hamiləsinizsə və ya hamiləlik planlayırsınızsa akne məhsullarını dermatoloq və mama-ginekoloqla müzakirə edin.

Qara nöqtələr üçün pore strip istifadə etmək faydalıdırmı?

Burun üçün yapışqan pore strip-lər çıxarıldıqdan sonra səthdəki materialın bir hissəsini fiziki olaraq götürə bilər.

Buna görə dərhal sonra burun daha təmiz görünə bilər.

Lakin bu effekt adətən müvəqqətidir.

Strip:

Bundan əlavə, burundakı piy liflərini də çıxara bilər. Piy lifləri isə normal strukturdur və yenidən dolacaq.

Həssas, rosacea və ya baryeri zədələnmiş dəridə tez-tez pore strip istifadə etmək əlavə qıcıqlanma da yarada bilər.

Bu səbəbdən uzunmüddətli nəticə üçün əsas strategiya məsamələri davamlı sıxmaq yox, uyğun dəri qulluğu ilə tıxanmanı azaltmaqdır.

Skrab qara nöqtələri təmizləyirmi?

Fiziki skrab əsasən dərinin səthinə təsir edir.

Qara nöqtənin əsas hissəsi isə follikulun daxilində yerləşdiyi üçün kobud skrabla dərini sürtmək onu tam təmizləmir.

Əksinə, çox aqressiv skrab:

yarada bilər.

Amerika Dermatologiya Akademiyası qara nöqtələrin kir olmadığını və onları sürtüb çıxarmağa çalışmağın akneni ağırlaşdıra biləcəyini qeyd edir.

Dərinin eksfoliasiyasına ehtiyac varsa, məhsulun və prosedurun dəri tipinə uyğun seçilməsi daha məqsədəuyğundur.

Üz təmizlənməsi qara nöqtələri aradan qaldırırmı?

Professional üz təmizlənməsi mövcud komedonların bir hissəsinin fiziki olaraq uzaqlaşdırılmasına kömək edə bilər.

Lakin burada iki fərqli məqsədi ayırmaq lazımdır:

Mövcud qara nöqtənin çıxarılması
Professional ekstraksiya və uyğun təmizləmə prosedurları bunun üçün istifadə edilə bilər.

Yeni qara nöqtələrin yaranmasının qarşısının alınması
Bunun üçün gündəlik qulluq, məsamələrin tıxanmasını azaldan aktivlər və lazım olduqda dermatoloji müalicə tələb olunur.

Yəni üz təmizlənməsi nəticəsində qara nöqtələr çıxarılsa belə, məsamələrin tıxanmasına səbəb olan proses davam edirsə onlar yenidən yarana bilər.

Vəfa Clinic-də Aparat kosmetologiya xidmətləri arasında üzün ultrasəslə təmizlənməsi və Aquapeel kimi dəri təmizlənməsinə yönəlmiş prosedurlar təqdim olunur.

Lakin aktiv və iltihablı akne olduqda yalnız kosmetoloji təmizləmə ilə kifayətlənmək düzgün deyil.

Qara nöqtələr tamamilə yox ola bilərmi?

Mövcud qara nöqtələri azaltmaq və yeni komedonların yaranmasını əhəmiyyətli dərəcədə nəzarətdə saxlamaq mümkündür.

Lakin dəridə piy vəziləri fəaliyyət göstərməyə davam etdiyi üçün heç vaxt yenidən qara nöqtə yaranmayacağına zəmanət vermək mümkün deyil.

Xüsusilə:

problemin təkrarlanmasına səbəb ola bilər.

Bu səbəbdən qara nöqtəyə yanaşma birdəfəlik “məsamə təmizlənməsi” yox, davamlı dəri qulluğu kimi düşünülməlidir.

Piy lifləri isə ümumiyyətlə dərinin normal strukturudur. Onların məqsədi tamamilə yox edilməsi deyil, çox nəzərəçarpan olduqda görünüşünün idarə edilməsidir.

Hansı halda qara nöqtələr üçün dermatoloqa müraciət etmək lazımdır?

Bir neçə səthi qara nöqtə çox vaxt düzgün ev qulluğu ilə idarə oluna bilər.

Lakin aşağıdakı hallarda dermatoloq qiymətləndirməsi faydalıdır:

Mayo Clinic də evdə qulluqla yaxşılaşmayan və ya davamlı akne zamanı dermatoloqa müraciət edilməsini tövsiyə edir.

Vəfa Clinic-in Dermatologiya xidməti akne daxil olmaqla müxtəlif dəri problemlərinin diaqnostika və müalicəsini əhatə edir. Klinikanın məlumatında da müalicənin problemin növü, ağırlığı və fərdi xüsusiyyətlər əsasında seçilməli olduğu vurğulanır.

Əgər əsas ehtiyac dəriyə qulluq və komedonların professional təmizlənməsidirsə, Kosmetologiya və uyğun hallarda Aparat kosmetologiya xidmətləri ayrıca qiymətləndirilə bilər.

Dərinizdəki nöqtələrin həqiqətən qara nöqtə, piy lifləri və ya komedonal aknenin başqa forması olduğunu müəyyən etmək üçün Vəfa Clinic ilə əlaqə saxlaya bilərsiniz.

Qara nöqtələrin necə yarandığı və müalicəsi haqqında daha ətraflı məlumat üçün Amerika Dermatologiya Akademiyasının qara nöqtə və akne üzrə rəsmi məlumatları və Cleveland Clinic-in qara nöqtələr haqqında tibbi məlumatı ilə tanış ola bilərsiniz.

Qara nöqtələr haqqında tez-tez verilən suallar

1. Qara nöqtələrin içindəki qara maddə kirdirmi?

Xeyr. Qara nöqtə yağ və ölü dəri hüceyrələrinin tük follikulunda toplanması nəticəsində yaranır. Məsamənin səthi açıq olduğu üçün material hava ilə təmas edir və oksidləşərək tünd görünür. Buna görə üzü daha sərt yumaq qara nöqtəni həll etmir.

2. Burundakı qara nöqtələri sıxmaq olarmı?

Evdə dırnaqla sıxmaq məsləhət görülmür. Bu, dərinin zədələnməsinə, iltihaba, infeksiyaya, piqment ləkəsinə və çapığa səbəb ola bilər. Dərin komedonların çıxarılması lazım olduqda professional ekstraksiya daha təhlükəsiz yanaşmadır.

3. Salisilik turşu qara nöqtələrə kömək edirmi?

Bəli, uyğun dəri tipində salisilik turşu məsamə daxilində ölü hüceyrələrin yığılmasını azaltmağa və yeni tıxacların qarşısının alınmasına kömək edə bilər. Məhsulun konsentrasiyası və istifadə tezliyi dərinin həssaslığına uyğun seçilməlidir.

4. Qara nöqtələr üçün retinol istifadə etmək olar?

Retinoidlər komedonal aknenin müalicəsində istifadə olunur və yeni qara nöqtələrin yaranmasının qarşısını almağa kömək edə bilər. Lakin qıcıqlanma yarada bildiyi üçün istifadə rejimi düzgün qurulmalıdır. Hamiləlik zamanı retinoidlərdən istifadə edilməməlidir.

5. Burundakı bütün tünd nöqtələr qara nöqtədirmi?

Xeyr. Burunda çoxlu, kiçik, bərabər paylanmış boz və ya sarımtıl nöqtələr piy lifləri ola bilər. Piy lifləri normal dəri strukturudur və akne hesab edilmir. Onları tamamilə və daimi şəkildə yox etmək mümkün deyil.

6. Üz təmizlənməsindən sonra qara nöqtələr niyə yenidən yaranır?

Professional təmizləmə mövcud tıxacları çıxara bilər, lakin piy vəziləri sebum istehsal etməyə davam edir. Ölü dəri hüceyrələri və yağ yenidən məsamədə toplanarsa yeni komedon yarana bilər. Buna görə prosedurdan sonra uyğun gündəlik qulluq vacibdir.

7. Qara nöqtələr neçə günə keçir?

Bunun üçün konkret gün sayı yoxdur. Qara nöqtə və komedonal akne müalicəsində nəticə tədricən yaranır. Amerika Dermatologiya Akademiyası uyğun akne müalicəsinə nəticəni qiymətləndirmək üçün adətən 6–8 həftə vaxt verilməsini tövsiyə edir. Müalicəyə baxmayaraq problem davam edirsə dermatoloq qiymətləndirməsi lazım ola bilər.

Instagram
Facebook
Youtube