Xal niyə qaşınır, böyüyür və ya qanayır?

Bədəndəki xalların əksəriyyəti xoşxassəlidir və uzun müddət heç bir narahatlıq yaratmır. Lakin bəzi hallarda xal qaşınmağa, böyüməyə, qızarmağa və ya qanamağa başlaya bilər. Bu dəyişikliklər dərinin qıcıqlanması, mexaniki zədələnmə və digər xoşxassəli səbəblərlə əlaqəli ola bilər. Bununla yanaşı, müəyyən hallarda ciddi dəri xəstəliklərinin əlaməti də ola bilər.

Xüsusilə əvvəllər sabit qalan xalın qısa müddətdə ölçü və rəng dəyişməsi, səbəbsiz qanaması və ya üzərində sağalmayan yara yaranması diqqətlə qiymətləndirilməlidir. Çünki melanoma adlı dəri xərçəngi bəzən mövcud xalın dəyişməsi və ya yeni dəri törəməsinin meydana çıxması ilə özünü göstərə bilər.

Ancaq xalın qaşınması və ya böyüməsi onun mütləq bədxassəli olduğu anlamına gəlmir. Vacib olan dəyişikliklərin nə vaxt başladığını, necə inkişaf etdiyini və hansı əlavə əlamətlərlə müşayiət olunduğunu müəyyən etməkdir.

Xalın təhlükəli olub-olmadığı yalnız görünüşünə əsasən dəqiq müəyyən edilmir. Şübhəli hallarda dermatoloji müayinə və lazım gəldikdə əlavə diaqnostik üsullar tələb olunur.

Xal niyə qaşınır?

Xalın qaşınması müxtəlif səbəblərlə meydana çıxa bilər. Əksər hallarda qaşınma xalın yerləşdiyi nahiyədə dərinin qıcıqlanması ilə əlaqəli olur.

Lakin əvvəllər heç bir narahatlıq yaratmayan xalın davamlı qaşınmağa başlaması, xüsusilə ölçü və görünüş dəyişiklikləri ilə birlikdə müşahidə edilirsə, diqqət tələb edir.

Geyim və aksesuarların sürtünməsi

Qabarıq xallar geyimə, boyunbağıya, alt paltarına və digər aksesuarlara ilişə bilər.

Xüsusilə boyun, bel, qoltuqaltı və sinə nahiyəsində yerləşən xallar davamlı sürtünməyə məruz qala bilər.

Bu zaman xalın ətrafındakı dəri qıcıqlanaraq:

yarada bilər.

Amerika Dermatologiya Akademiyasının qıcıqlanan və dəyişən xallar haqqında məlumatında qabarıq xalların geyim və zinət əşyalarına ilişərək narahatlıq yarada biləcəyi qeyd edilir.

Belə hallarda sürtünmənin aradan qaldırılması qıcıqlanmanı azalda bilər. Lakin qaşınma davam edirsə və ya xalın görünüşü dəyişirsə, əlavə müayinə lazımdır.

Dərinin quruluğu və dermatit

Bəzən qaşınmanın səbəbi xalın özü deyil, onun ətrafındakı dəridir.

Quru dəri, ekzema və kontakt dermatit xal yerləşən nahiyədə qaşınma yarada bilər.

Məsələn, yeni kosmetik məhsul, ətir, yuyucu vasitə və ya geyim materialı dəriyə təsir etdikdə həmin sahədə qızartı və qaşınma meydana çıxa bilər.

Belə vəziyyətdə qaşınma yalnız xalla məhdudlaşmaya, ətraf dəridə də müşahidə edilə bilər.

Xüsusilə xalın ətrafında səpgi, quruluq və qabıqlanma varsa, dəri iltihabı ehtimalı nəzərə alınmalıdır.

Ancaq uzun müddət davam edən və yalnız bir xalın üzərində müşahidə olunan dəyişiklikləri avtomatik olaraq ekzema hesab etmək düzgün deyil.

Xalın mexaniki zədələnməsi

Xalın qaşınması bəzən onun təsadüfən zədələnməsindən sonra yaranır.

Məsələn:

dəridə kiçik zədələnmə yarada bilər.

Zədələnmiş sahə sağalarkən müvəqqəti qaşınma meydana çıxa bilər.

Lakin xalın tez-tez zədələnməsi onun mütəmadi olaraq qanamasına və qıcıqlanmasına səbəb olursa, dermatoloq tərəfindən qiymətləndirilməsi məqsədəuyğundur.

Xalda şübhəli hüceyrə dəyişiklikləri

Bəzi hallarda qaşınma melanoma ilə əlaqəli ola bilər.

Bu, bütün qaşınan xalların təhlükəli olduğu anlamına gəlmir. Melanoma olan xalların bir qismi isə heç qaşınmaya da bilər.

ABŞ Milli Xərçəng İnstitutunun xallarda diqqət edilməli dəyişikliklər haqqında məlumatında yeni qaşınma, qanama, rəng dəyişikliyi və səthin dəyişməsi tibbi qiymətləndirmə tələb edə bilən əlamətlər kimi göstərilir.

Xüsusilə qaşınma ilə birlikdə xal böyüyür, rəngi qeyri-bərabər olur və ya səthi dəyişirsə, dermatoloq müayinəsini gecikdirmək olmaz.

Xal niyə böyüyür?

Xalın böyüməsi hər zaman xəstəlik əlaməti deyil. Bəzi xallar insanın böyüməsi və dərinin dəyişməsi ilə əlaqədar tədricən ölçü dəyişdirə bilər.

Lakin böyümənin sürəti, forması və müşayiət olunan digər dəyişikliklər vacibdir.

Uşaqlıq və yeniyetməlik dövründə böyümə

Uşaqlarda mövcud xallar bədənin inkişafına uyğun olaraq tədricən böyüyə bilər.

Xüsusilə anadangəlmə melanositar nevuslarda uşağın boyu və bədən səthi artdıqca xalın ölçüsünün də dəyişməsi mümkündür.

Belə böyümə çox vaxt tədricən və nisbətən mütənasib olur.

Amerika Dermatologiya Akademiyasının xalların yaşla əlaqəli dəyişiklikləri haqqında məlumatında uşaqlıq və yeniyetməlik dövründə bəzi xalların böyüməsinin və rənginin dəyişməsinin gözlənilən proses ola biləcəyi qeyd edilir.

Ancaq uşaqda xal:

əlavə qiymətləndirmə aparılmalıdır.

Hamiləlik və hormonal dəyişikliklər

Hamiləlik dövründə dəridə hormonal və mexaniki dəyişikliklər baş verir.

Bəzi mövcud xallar tündləşə bilər. Qarın və süd vəziləri kimi genişlənən nahiyələrdə yerləşən xallar isə dərinin dartılması səbəbindən daha böyük görünə bilər.

Lakin hamiləlik zamanı xalın bütün dəyişikliklərini hormonlarla əlaqələndirmək düzgün deyil.

Xüsusilə sürətli, qeyri-bərabər böyümə, rəng dəyişikliyi və səbəbsiz qanama varsa, dermatoloji müayinə aparılmalıdır.

Hamiləlik melanoma ehtimalını istisna etmir və şübhəli törəmənin qiymətləndirilməsi doğuşdan sonraya təxirə salınmamalıdır.

Yetkin yaşda xalın böyüməsi

Yetkin insanlarda bəzi xoşxassəli xallar illər ərzində daha qabarıq hala gələ bilər.

Lakin əvvəllər sabit qalan xalın qısa müddətdə nəzərəçarpan böyüməsi diqqət tələb edir.

Xüsusilə 30 yaşdan sonra yaranan yeni və ya dəyişən piqmentli törəmələrin yoxlanılması məqsədəuyğundur.

Böyümə ilə yanaşı forma, rəng və səth xüsusiyyətlərinin dəyişməsi melanoma ehtimalının qiymətləndirilməsini daha da vacib edir.

Sürətlə böyüyən xal nəyi göstərə bilər?

Xalın həftələr və ya aylar ərzində sürətlə böyüməsi həmişə melanoma demək deyil. Bəzi xoşxassəli dəri törəmələri də sürətli inkişaf göstərə bilər.

Lakin sürətli böyümə melanoma daxil olmaqla ciddi xəstəliklərin əlaməti ola bilər.

Xüsusilə yeni yaranan, sərt, qabarıq və böyüməyə davam edən törəmələr daha diqqətlə qiymətləndirilməlidir.

Belə hallarda xalın diametrinin 6 mm-dən kiçik olması onu təhlükəsiz hesab etmək üçün əsas deyil.

Xal niyə qanayır?

Xalın qanaması bəzən sadə mexaniki zədələnmə ilə əlaqəli olur. Lakin heç bir travma olmadan başlayan və ya təkrarlanan qanama xüsusi diqqət tələb edir.

Əsas məsələ qanamanın səbəbini müəyyən etməkdir.

Təraş və digər mexaniki zədələnmələr

Üz, boyun, qol və ayaq kimi nahiyələrdə yerləşən qabarıq xallar təraş zamanı zədələnə bilər.

Ülgüc xalı kəsdikdə dərinin kiçik qan damarları zədələnir və qanama yaranır.

Eyni vəziyyət xalın:

zamanı da baş verə bilər.

Belə qanama xalın mütləq bədxassəli olması demək deyil.

Lakin travmadan sonra yaranan qanama dayanmırsa, xalın üzərində sağalmayan yara qalırsa və ya qanama təkrarlanırsa, əlavə müayinə lazımdır.

Xalın səbəbsiz qanaması

Xal heç bir zədələnmə olmadan qanayırsa, bunu adi hal kimi qəbul etmək düzgün deyil.

Xüsusilə əvvəllər sabit qalan xal:

dermatoloq tərəfindən qiymətləndirilməlidir.

NHS-in xallarda şübhəli dəyişikliklər haqqında məlumatında qanama, qabıqlanma, qaşınma və iltihablı görünüş melanoma ehtimalının araşdırılmasını tələb edən əlamətlər arasında qeyd edilir.

Qanayan törəmənin səbəbi melanoma ilə yanaşı başqa dəri xəstəlikləri də ola bilər. Dəqiq diaqnoz üçün klinik qiymətləndirmə vacibdir.

Xalın üzərində yara və qabıq yaranması

Xalın üzərində qabıq bəzən əvvəlki zədələnmə nəticəsində formalaşır.

Lakin heç bir travma olmadan qabıqlanma yaranırsa, yara sağalmırsa və ya sağaldıqdan sonra yenidən açılırsa, əlavə araşdırma tələb oluna bilər.

Bəzi dəri xərçəngləri uzun müddət sağalmayan yara, qabıqlanan sahə və ya qanayan törəmə kimi özünü göstərə bilər.

Bu səbəbdən belə dəyişiklikləri yalnız dərinin quruluğu ilə əlaqələndirib uzun müddət gözləmək düzgün deyil.

Xal qanayanda nə etmək lazımdır?

Əgər xal təsadüfən zədələnib və qanayırsa, ilk növbədə qanamanı dayandırmaq lazımdır.

Kiçik səthi qanama zamanı:

  1. Əllərinizi sabun və su ilə yuyun.
  2. Təmiz steril tənziflə qanayan nahiyəyə davamlı təzyiq göstərin.
  3. Qanama dayandıqdan sonra yara sahəsini yumşaq şəkildə təmizləyin.
  4. Zərurət olduqda uyğun sarğı ilə qoruyun.
  5. Xalı qoparmağa və ya zədələnmiş hissəsini kəsməyə çalışmayın.

Kiçik kəsiklərdə davamlı təzyiq adətən qanamanın dayanmasına kömək edir.

Qanama 10–20 dəqiqə davamlı təzyiqə baxmayaraq dayanmırsa, güclüdürsə və ya yenidən başlayırsa, təcili tibbi qiymətləndirmə lazımdır.

Yara sağaldıqdan sonra belə xalın görünüşü dəyişibsə və ya qanamanın səbəbi aydın deyilsə, dermatoloq tərəfindən yoxlanılması vacibdir.

Xalın həm qaşınması, həm böyüməsi, həm də qanaması təhlükəlidirmi?

Bu əlamətlərin birlikdə müşahidə edilməsi daha diqqətli yanaşma tələb edir.

Məsələn, uzun müddət dəyişməyən xal son aylarda böyüməyə başlayır, eyni zamanda qaşınır və səbəbsiz qanayırsa, melanoma daxil olmaqla müxtəlif diaqnozlar nəzərdən keçirilməlidir.

Bu halda əsas diqqət aşağıdakı dəyişikliklərə yönəldilir:

Ancaq bu əlamətlərin hamısının eyni vaxtda olması tələb edilmir.

Məsələn, yalnız sürətlə böyüyən və digər xallardan fərqlənən bir törəmə də ciddi qiymətləndirmə tələb edə bilər.

Eyni zamanda melanoma erkən mərhələdə heç bir ağrı, qaşınma və qanama yaratmaya bilər.

Buna görə yalnız şikayətlərin olub-olmamasına əsasən xalın təhlükəsizliyi barədə nəticə çıxarmaq olmaz.

Qaşınan və böyüyən xalı melanoma ilə necə fərqləndirmək olar?

Adi xal və melanoma arasında müəyyən görünüş fərqləri mövcuddur.

Lakin yalnız ev şəraitində aparılan vizual qiymətləndirmə ilə dəqiq diaqnoz qoymaq mümkün deyil.

Melanoma ehtimalını düşündürən dəyişikliklərin müəyyən edilməsində ABCDE qaydasından istifadə olunur.

ABCDE qaydasının əsas əlamətləri

A: Asimmetriya

Xalın bir yarısı digər yarısından nəzərəçarpan dərəcədə fərqlənir.

B: Sərhəd

Xalın kənarları qeyri-müntəzəm, girintili-çıxıntılı və ya aydın olmayan formada görünür.

C: Rəng

Xalın daxilində qəhvəyi, qara, qırmızı, ağ və ya digər rəng çalarları qeyri-bərabər yerləşir.

D: Diametr

Diametri 6 mm-dən böyük olan xallar diqqət tələb edə bilər. Lakin melanoma daha kiçik ölçüdə də yarana bilər.

E: Dəyişmə

Xalın ölçüsü, rəngi, forması, səthi və ya yaratdığı hisslər zamanla dəyişir.

Amerika Dermatologiya Akademiyasının melanomanın ABCDE əlamətləri haqqında məlumatında xüsusilə yeni və dəyişən xalların erkən qiymətləndirilməsi vurğulanır.

ABCDE qaydası melanoma ehtimalını tanımağa kömək edir, lakin bütün melanoma növləri bu meyarlara tam uyğun gəlmir.

Bəzi melanomalar qara rəngdə olmur, kiçik ölçüdə qalır və ya qabarıq, çəhrayı törəmə şəklində görünə bilər.

Digər xallardan fərqli görünüş

Bəzən bədəndəki xalların böyük hissəsi oxşar xüsusiyyətlərə malik olur, lakin onlardan biri ölçü, rəng və forma baxımından fərqlənir.

Bu hal dermatologiyada “ugly duckling sign” kimi tanınır.

Xüsusilə digər xallardan fərqli görünən törəmənin sürətlə böyüməsi və ya qanaması onun daha ətraflı qiymətləndirilməsini zəruri edir.

Hər qaşınan və qanayan dəri törəməsi xaldırmı?

Xeyr. Gündəlik danışıqda bəzən müxtəlif dəri törəmələri xal adlandırılır.

Əslində qaşınan, böyüyən və ya qanayan törəmə melanositar nevusdan fərqli bir dəri problemi ola bilər.

Seboreik keratoz

Seboreik keratoz adətən xoşxassəli olan və xüsusilə yaş artdıqca daha çox müşahidə edilən dəri törəməsidir.

O, qəhvəyi və ya tünd rəngli, dərinin üzərinə yapışmış kimi görünən qabarıq sahə şəklində ola bilər.

Geyimlə sürtündükdə qıcıqlana, qaşına və bəzən qanaya bilər.

Lakin bəzi seboreik keratozlar melanoma ilə oxşar görünə bildiyi üçün diaqnozdan əmin olmadan evdə götürülməməlidir.

Dəri etiketi

Dəri etiketi və ya akroxordon xüsusilə boyun, qoltuqaltı və qasıq kimi sürtünməyə məruz qalan nahiyələrdə yaranan xoşxassəli törəmədir.

Bəzən geyimə ilişərək qıcıqlana və qanaya bilər.

Bu törəmələr melanositar xal deyil.

Damar mənşəli törəmələr

Bəzi qırmızı və ya qırmızı-qəhvəyi törəmələr damar mənşəli ola bilər.

Məsələn, piogen qranuloma adlanan xoşxassəli damar törəməsi bəzən qısa müddətdə böyüyə və asanlıqla qanaya bilər.

Lakin sürətlə böyüyən və qanayan qabarıq törəmələrin hamısı xoşxassəli deyil.

Buna görə xüsusilə yeni yaranmış törəmədə yalnız rənginə və ya qanamasına əsasən diaqnoz qoymaq düzgün deyil.

Xalın qaşınması və böyüməsi necə müayinə olunur?

Xalda dəyişiklik yarandıqda əsas məqsəd bunun adi qıcıqlanma, xoşxassəli törəmə və ya daha ciddi bir vəziyyətlə əlaqəli olduğunu müəyyən etməkdir.

Dermatoloq ilkin müayinədə xalın görünüşünü, dəyişmə müddətini və mövcud şikayətləri qiymətləndirir.

Müayinə zamanı xüsusilə:

nəzərə alınır.

Xalın xüsusiyyətlərini daha ətraflı qiymətləndirmək üçün dermatoloji müayinə zamanı lazım gəldikdə dermatoskopiya və digər diaqnostik üsullar istifadə oluna bilər.

Dermatoskopiya

Dermatoskopiya xüsusi böyüdücü və işıqlandırıcı cihazla dəri törəməsinin qiymətləndirilməsidir.

Bu üsul adi gözlə görünməyən müəyyən piqment və dəri strukturlarını müşahidə etməyə kömək edir.

Dermatoskopiya şübhəli xalların müəyyən edilməsində faydalıdır, lakin bütün hallarda melanoma diaqnozunu tam istisna etmir.

Biopsiya və histopatoloji müayinə

Xal melanoma baxımından şübhəli görünürsə, toxuma nümunəsinin histopatoloji müayinəsi lazım ola bilər.

Bu zaman törəmə uyğun tibbi üsulla çıxarılır və laboratoriyada araşdırılır.

ABŞ Milli Xərçəng İnstitutuna görə melanomanın diaqnozunun təsdiqlənməsi üçün şübhəli dəri toxumasının mikroskopik müayinəsi əsas rol oynayır.

Biopsiya üsulu törəmənin ölçüsü, yerləşdiyi nahiyə və klinik xüsusiyyətləri əsasında seçilir.

Xüsusilə melanoma ehtimalı olduqda törəməni histoloji müayinə aparılmadan lazerlə və ya digər destruktiv üsulla məhv etmək düzgün deyil.

Qaşınan və qanayan xalı götürmək lazımdırmı?

Bütün qaşınan və ya qıcıqlanan xalların mütləq götürülməsi tələb edilmir.

Əgər problem geyimlə sürtünmə və ya dərinin qıcıqlanması ilə əlaqəlidirsə, səbəbin aradan qaldırılması narahatlığı azalda bilər.

Lakin xal davamlı travmaya məruz qalırsa, kosmetik və ya funksional narahatlıq yaradırsa, onun çıxarılması nəzərdən keçirilə bilər.

Bu zaman əvvəlcə törəmənin xoşxassəli olduğuna dair qiymətləndirmə aparılmalıdır.

Melanoma şübhəsi olan xalda isə əsas məqsəd kosmetik götürülmə deyil, düzgün diaqnostik biopsiyadır.

Xalın çıxarılması üçün istifadə oluna bilən üsullara cərrahi eksiziya və bəzi xoşxassəli törəmələrdə səthi cərrahi çıxarılma daxildir.

Lazer bəzi digər xoşxassəli dəri törəmələrində uyğun ola bilər, lakin şübhəli melanositar xalı lazerlə məhv etmək histoloji qiymətləndirməni mümkünsüz edə bilər.

Prosedur seçimi yalnız xalın görünüşünə deyil, diaqnostik təhlükəsizliyə də əsaslanmalıdır.

Xal qaşınırsa və ya böyüyürsə, evdə nə etmək olar?

Xalda dəyişiklik müşahidə etdikdə onu özbaşına müalicə etməyə çalışmaq düzgün deyil.

Xüsusilə aşağıdakı müdaxilələrdən uzaq durmaq lazımdır:

Əgər xal geyimlə sürtünürsə, həmin nahiyəyə mexaniki təsiri azaltmaq olar.

Dərinin ətrafında quruluq varsa, qıcıqlandırıcı olmayan nəmləndirici vasitələr faydalı ola bilər. Lakin bu, dəyişən xalın tibbi qiymətləndirilməsini əvəz etmir.

Xalın şəklini tarixlə birlikdə saxlamaq onun əvvəlki görünüşü ilə müqayisə aparmağa kömək edə bilər.

Bununla belə, şəkil əsasında törəmənin təhlükəsiz olduğunu müəyyən etmək mümkün deyil.

Xallarda təhlükəli dəyişikliklərin qarşısını necə almaq olar?

Xalların bütün dəyişikliklərinin qarşısını almaq mümkün deyil. Lakin ultrabənövşəyi şüalanmadan qorunmaq və dərini müntəzəm izləmək vacibdir.

Xüsusilə melanoma riski yüksək olan şəxslərdə profilaktik tədbirlərin əhəmiyyəti artır.

Günəşdən qorunma

Günəşin ultrabənövşəyi şüaları dəri hüceyrələrinin DNT-sinə zərər verə bilər və melanoma riskinə təsir göstərir.

Buna görə açıq havada:

məqsədəuyğundur.

Günəşdən qorunma xalların heç vaxt dəyişməyəcəyinə zəmanət vermir, lakin UV zədələnməsinin və dəri xərçəngi riskinin azaldılması baxımından vacibdir.

Xalların görünüşünü izləmək

Bədənində çoxsaylı xal olan insanlar onların əvvəlki görünüşünü bilməyə çalışmalıdır.

Yoxlama zamanı xüsusilə yeni yaranmış və digər xallardan fərqli görünən törəmələrə diqqət edilməlidir.

Bunun üçün üz, qollar və ayaqlarla yanaşı:

də nəzərdən keçirilməlidir.

Şəxsin melanoma riski yüksəkdirsə, dermatoloq fərdi müayinə intervalı təyin edə bilər.

Xal qaşınır, böyüyür və ya qanayırsa, nə vaxt dermatoloqa müraciət etmək lazımdır?

Xalın görünüşündə yeni və izah olunmayan dəyişiklik yaranırsa, dermatoloq tərəfindən qiymətləndirilməsi vacibdir.

Xüsusilə aşağıdakı hallarda müayinəni gecikdirməmək lazımdır:

Xüsusilə səbəbsiz qanayan və böyüyən xallarda özbaşına müalicə və ya kosmetik çıxarılma üsullarına müraciət etmək düzgün deyil.

Belə vəziyyətlərdə dermatoloji qiymətləndirmə törəmənin növünü müəyyən etməyə və lazım gəldikdə əlavə müayinələri planlaşdırmağa kömək edir.

Vəfa Clinic-də dəri törəmələrinin qiymətləndirilməsi və fərdi müalicə yanaşmasının seçilməsi dermatologiya xidmətləri çərçivəsində həyata keçirilir. Xalın böyüməsi, qaşınması və ya qanaması müşahidə edilirsə, vaxtında müayinə həm xoşxassəli problemlərin, həm də daha ciddi dəri xəstəliklərinin müəyyən edilməsinə kömək edə bilər.

Xalın qaşınması, böyüməsi və qanaması haqqında tez-tez verilən suallar

Xalın qaşınması xərçəng əlamətidirmi?

Xalın qaşınması hər zaman xərçəng əlaməti deyil. Geyimlə sürtünmə, dərinin quruluğu, dermatit və mexaniki zədələnmə də qaşınma yarada bilər. Lakin qaşınma davamlıdırsa və xüsusilə xalın ölçüsü, rəngi və ya forması dəyişirsə, melanoma ehtimalının qiymətləndirilməsi üçün dermatoloqa müraciət edilməlidir.

Xal niyə birdən böyüyür?

Xalın böyüməsi müxtəlif səbəblərlə əlaqəli ola bilər. Bəzi xoşxassəli xallar zamanla qabarıqlaşa bilər, uşaqlarda isə xallar bədənin böyüməsinə uyğun dəyişə bilər. Lakin yetkin yaşda qısa müddətdə sürətlə böyüyən xal melanoma daxil olmaqla müxtəlif dəri törəmələrinə görə qiymətləndirilməlidir.

Xalın qanaması təhlükəlidirmi?

Xalın qanaması bəzən təraş, geyimlə sürtünmə və ya başqa travma nəticəsində yarana bilər. Lakin heç bir zədələnmə olmadan qanama, təkrarlanan qanaxma və ya sağalmayan yara varsa, dermatoloq müayinəsi lazımdır. Səbəbsiz qanama bəzi dəri xərçənglərində də müşahidə oluna bilər.

Xalı qaşımaq onun xərçəngə çevrilməsinə səbəb olurmu?

Xalın qaşınması və ya təsadüfən cızılmasının onu melanoma çevirdiyinə dair etibarlı sübut yoxdur. Lakin qaşımaq dəriyə zərər verə, qanama və infeksiya riski yarada bilər. Bundan əlavə, əvvəlcədən dəyişməkdə olan xalın qaşınmasını yalnız mexaniki qıcıqlanma ilə izah etmək düzgün deyil.

Hamiləlikdə xalın böyüməsi normaldırmı?

Hamiləlik zamanı bəzi xalların rəngi tündləşə və qarın kimi genişlənən nahiyələrdə ölçüsü dəyişmiş görünə bilər. Lakin sürətli və qeyri-bərabər böyümə, rəng dəyişikliyi və səbəbsiz qanama normal hormonal dəyişiklik kimi qəbul edilməməlidir. Belə hallarda dermatoloji müayinə aparılmalıdır.

Qaşınan və qanayan xalı götürmək lazımdırmı?

Hər qaşınan və qanayan xalın çıxarılması vacib deyil. İlk növbədə problemin səbəbi müəyyən edilməlidir. Əgər xal melanoma baxımından şübhəlidirsə, uyğun biopsiya və histopatoloji müayinə tələb oluna bilər. Xoşxassəli, lakin davamlı qıcıqlanan xallarda çıxarılma fərdi olaraq nəzərdən keçirilə bilər.

Xalın təhlükəli olub-olmadığı hansı müayinə ilə bilinir?

Dermatoloq əvvəlcə xalın görünüşünü, ölçüsünü, rəngini və zamanla dəyişmə xüsusiyyətlərini qiymətləndirir. Dermatoskopiya törəmənin daha ətraflı araşdırılmasına kömək edir. Melanoma şübhəsi olduqda isə biopsiya və histopatoloji müayinə diaqnozun dəqiqləşdirilməsi üçün istifadə edilir.

Instagram
Facebook
Youtube